KIẾN THỨC  NÊN BIẾT                                                                                                                         TRỞ VỀ

 
 

Bảo Hiểm Nhà Cửa Mà Chưa Bảo Đảm

Tường Dung

- Ngôi nhà bà con ở là loại tài sản vật chất quư giá nhất v́ vậy, cũng phải được bảo hiểm như nhiều tài sản khác. Tuy nhiên, ít ai biết rằng đến 60% các chủ nhà tại Hoa Kỳ lại không mua bảo hiểm cho đầy đủ nên vẫn có thể bị rủi ro. Viện Insurance Information Institute cho biết như vậy, nhân đó, bà con thư kiểm điểm lại coi.

Thí dụ như năm ngoái, khi trận băo Katrina gieo tai họa cho nhiều khu vực th́ thiên hạ mới tá hỏa thấy là nhiều ngôi nhà đă không được bảo hiểm đầy đủ và chủ nhà lănh họa. Kinh tế trưởng của viện III này là ông Robert Hartwig cho rằng nhiều chủ nhà đă lấy rủi ro quá lớn trong việc bảo hiểm cho loại tàn sản quan trọng nhất của ḿnh.

Khi mua bảo hiểm, bà con cần lưu ư ở những chuyện ǵ?

Bảo phí là một chuyện quan trọng, là khoản tiền ḿnh trả định kỳ cho hăng bảo hiểm để lỡ khi có chuyện th́ bảo hiểm sẽ trả cho ḿnh. Tiền bảo phí cao hay thấp là tùy theo tuổi của ngôi nhà, cũ hay mới, và tùy theo những rủi ro về thiên tai chó thể xảy ra cho khu vực. Giả dụ như miền Trung Tây Hoa Kỳ th́ sợ gió lốc, miền Nam sợ lụt, miền Tây sợ động đất. Nếu khéo t́m hiểu và chọn lựa cho đúng th́ ḿnh có thể bớt được chừng 15% tiền bảo phí.

Nhưng nếu không khéo th́, nói theo các ông, ḿnh có khi lănh thẹo!

Sau đây là những thí dụ cần lưu ư.

Tuần qua, dân t́nh Houston giật ḿnh v́ một trận lụt bất ngờ. Lụt lội là một loại rủi ro xảy ra thường xuyên hơn là ḿnh tưởng. Khi mua bảo hiểm để ngừa thiên tại, thí dụ như cuồng phong, giông băo, bà con có thể nghĩ rằng nếu gió thổi bay mất nóc nhà th́ ḿnh đả có bảo hiểm. Nhưng nên đọc kỹ trong hợp đồng bảo hiểm, nhiều khi hăng bảo hiện không chịu thanh toán nếu nhà không tróc nóc mà bị lụt dưới hầm. Xin bà con hăy vô website của chính phủ flodsmart.org để kiểm điểm.

Tại California, bà con không sợ băo hay cuồng phong gió lốc, nhưng cần đề pḥng về d8ộng đất. Bảo hiểm về địa chấn nằm trong một loại hợp đồng khác, và mắc hay rẻ th́ c̣n tùy từng nơi, tuỳ giá trị của căn nhà và tùy ỏ ngân khoản bảo hiểm cao hay thấp.

Thế rồi trong căn nhà ḿnh đang sống, có khi ḿnh đă bỏ tiền tu sửa khá tốn kém, nào nhà bếp có thêm máy móc tối tân, hay hàng hiên (patio) nay đă sửa thành một pḥng sinh hoạt gia đ́nh. Những chuyện tu bổ ấy khiến giá trị của ngôi nhà c̣ gia tăng, trị giá cũng vậy, mắc hơn có khi tới mấy chục ngàn. Nhưng bà con lại quên không cho hăng bảo hiểm biết. Nếu thông báo th́ ḿnh phải trả bảo phí cao hơn chút đỉnh, nhưng khi có chuyện th́ sẽ được bồi thường cho đúng giá.

Khi kư hợp đồng bảo hiểm, bà con tin chắc rằng nế có chuyện ǵ th́ ḿnh sẽ được bồi thường chưng đây tiền, giả dụ như đủ để ḿnh xây lại một căn nhà như cũ. Điều mà chúng ta sơ ư không tính là chi phí xây cất nay đă tăng rất mạnh và tiền mà hăng bảo hiểm ởi thường cho ḿnh có khi không đủ trang trải cho việc xây lại ngôi nhà như mới.

V́ vậy, nên hỏi lại người môi giới bán bảo hiểm cho ḿnh rằng ḿnh được bảo hiểm tới bao nhiêu tiền, thí dụ như trit giá ngôi nhà trừ phần chiết cựu (depreciation) hay "phí tổn thay thế) (replacement cost) là tiền xây lạ hay mua một căn nhà như cũ, với một định mức tối đa. Cũng có loại hợp đồng sẽ đảm bảo bời thường trọn vẹn khoản phí tổn ḿnh bỏ ra để tu sửa lại sau khi bị tai nạn.

Ngoài ra c̣n có loại bảo hiểm mà người mới mua nhà đều biết, loại home warranty, thường được người mô giới thanh toán cho lần đầu sau đấy ḿnh phải lo lấy. Đó là bảo hiểm cho các máy gia dụng (home appliances) trong nhà, như tủ lạnh, bếp, ḷ, ống nước, bồn tắm, v.v… Trung b́nh th́ loại bảo hiểm này tốn chừng 400 đồng trở lên và ḿnh được bảo vệ khi máy móc bị hư hại, c̣n hơn là moi tiền túi ra trả, mắc lắm, nhất là tiền công thợ. Tuy nhiên cần coi kỹ xem hăng bảo hiểm này "cover" những ǵ. Xin đừng ỷ y v́ khi có chuyện mới rơ là bảo hiể không chịu thanh toán. Đây là chuyện rất hay xảy ra cho người Việt và nhất là mua bảo hiểm qua agent cũng người Việt: không giải thích rơ và có chuyện là lách rất giỏi!

Ngày càng có nhiều người "lao động tại gia", tức là làm việc ở nhà, qua máy móc thiết kế ngay trong nhà. Loại home office này cũng cần được bảo vệ đàng hoàng v́ đấy là cần câu cơm trong nhà. Máy móc, tù máy diện toán đến đủ loại cần thiết cho văn pḥng và hệ thống điện, sưởi, máy lạnh cho nơi làm việc đó cũng cần được bảo hiểm. Đừng lầm tưởng rằng ḿnh không nói rơ th́ sẽ "tiết kiệm" được tiền bảo phí mà có khi chính hăng bảo hiểm sẽ tiết kiệm được tiền bồi thường cho ḿnh khi ngôi nhà của bà con bị tai nạn!

Thế rồi trong nhà cũng c̣n nhiều tài sản quư giá khác, nữ trang, đàn dương cầm loại bự, dàn máy hát có màn ảnh siêu đẳng, v.v… Những tài sản ấy có khi bị quên hoặc chỉ được bảo hiểm sơ sài, với định mức tối đa. Chưa kể một chuyện là bà con hay ngại người ḿnh không kín chuyện, khi ta kể ra những ǵ quư giá trong nhà để bảo hiểm th́ chi tiết ấy dễ bị agent thiêu chuyên nghiệp x́ ra ngoài! Hăy lên website Insure.com tham khảo để biết rơ hơn và t́m ra hợp đồng thích hợp cùng người môi giới đáng tin.

Khi kiểm điểm và tính hết th́ bà con có thể giật ḿnh là tiền bảo phí cao quá. Lúc ấy, hăy hỏi kỹ xem, nếu ḿnh chịu một mức khoán (deductible) cao hơn - tức là ḿnh thanh toán lấy một số tối thiểu nào đó, cao hơn th́ mới tới phần hăng bảo hiểm - biết đâu sẽ được bảo phí thấp hơn. Hăy mất công khảo giá hăng này hăng kia rồi mới chọn.

Và trước tiên, khi mua nhà, hỏi ngay người bán về lư lịch của ngôi nhà. Căn nhà nào cũng phải có báo cáo về lịch sử, đă sửa những ǵ hay bị tai nạn ǵ vào năm nào, v.v… nếu người chủ từ chối cung cấp th́ ḿnh biết là họ "có những niềm riêng" mà không muốn nói. Hăy coi chừng. Bà con có biết là các hăng bảo hiểm có thể tham khảo một trung tâm thu thập dữ kiện về các ngôi nhà (Conprehensive Loss Underwriting Exchange - CLUE) nhờ đó mà họ biết hế về quá khứ của ngôi nhà và biết luôn là căn nhà này có thể bị một loại rủi ro nào đó từng xảy ra trước đây (lụt lội, trộm cắp, v.v…) nhờ vậy mà họ tính ra rủi ro cho họ khi nhận bảo hiểm ngôi nhà cho ḿnh. Chủ nhà cũng phải tham khảo những dữ kiện ấy.

Càng biết nhiều thời càng cực thân, các cụ ḿnh ưa dạy như vậy. Nhưng bây giờ chuyện đời đă khác, càng biết nhiều th́ càng đỡ rủi ro mất tiền! Cái khôn nó sẽ bó cái khó cho ta.

 

 

Những Bài Cũ

Copyright ©2005 FITEC & SearchVN. All rights reserved.