TIN NHÂN  QUẢ - TẠO PHƯỚC ĐỨC -  SỐNG CHÂN THƯỜNG

 searchvn.net                                                                                                                     TRỞ VỀ

 
 

Mĩm Cười Trước Thử Thách

Carolyn Rose Scotia

(Đă đăng trên nguyệt san Giac Ngộ)

 

Chúng ta đă từng có những vị Thầy không sợ hăi. Các ngài không phải là những nguời theo chủ nghĩa anh hùng, cũng không phải là những người hiến thân cho một lư tưởng. Các ngài là những bậc đă “tràn đầy.” Tràn đầy trong sự luôn luôn hiển lộ, luôn luôn phơi bày trước và trong chính ḿnh, trước và trong sự biến dịch của thế giới. Đó là những Thiền sư, cư sĩ thời Lư Trần cũng như trong mọi thời đại lịch sử dân tộc nói riêng và lịch sử Phật giáo nói chung.

Một điều kiện của Tâm Bồ Đề là thức tỉnh trước thế giới. Trong lịch sử, các bậc cha ông của chúng ta đă thức tỉnh trước những thăng trầm của lịch sử, của thế giới để có thể mĩm cười đối diện và vượt qua nhiều thử thách, xây dựng và duy tŕ một đất nước có nền tảng, một xă hội có truyền thống.

Do đó, dưới cái nh́n của Phật giáo nói chung và truyền thống dân tộc nói riêng, cuộc khủng hoảng toàn cầu hiện nay không chỉ là một thách thức mà c̣n là một cơ hội.

Dưới đây là gợi ư của một Phật tử Tây phương về một phương pháp để chuyển hóa thách thức thành cơ hội, cũng là một phần trong bản lănh của cha ông chúng ta.

Thị Giới.

 

Sợ hăi không phải là thứ thâm căn cố đế trong tâm chúng ta, giống như phiền năo và sự trốn tránh, mà chúng ta thường không nhận ra. Chúng ta thường cố gắng ngăn chận không cho chúng ta ư thức về nó. Nhưng trong những thời điểm quá khắc nghiệt, sự ngăn chận nầy khó có thể thực hiện. Để giữ cho chúng ta khỏi có cảm giác hoăng sợ, chúng ta đă phải xây dựng một bức tường dày hơn để trốn tránh và tự đánh lừa. Bức tường đó được xây dựng từ những khối vật liệu mà Phật giáo gọi là ba độc tham, sân và si.

Chúng ta có thể đón nhận thời điểm khắc nghiệt như một cơ hội hoặc có thể nh́n nó là một chướng ngại. Chúng ta có thể tán dương và cổ vũ cơ hội đem sự sợ hăi lên bề mặt, mở toang cho nó ra đi. Chúng ta có thể đón nhận sự thách thức đến với chúng ta như một cơ hội giúp chúng ta phát triển tâm không sợ hăi. Sự thách thức không phải là kẻ thù trừ phi chúng ta cho phép nó trở thành kẻ thù. Và sự sợ hăi có thể chế ngự được: khi chúng ta cảm thấy lo sợ, chúng ta hăy mĩm cười.

Mĩm cười trước sự lo sợ có nghĩa là an nhiên trước sự thách thức, lo sợ bằng cách làm cho chúng ta tràn đầy với chính ḿnh. Một cách để rèn luyện sự an nhiên nầy là tham thiền. Trong truyền thống Phật giáo, tham thiền bao gồm hai yếu tố: hồn nhiên hay tĩnh lặng, và minh sát hay tỏ rơ. Thực hành chánh niệm cho phép chúng ta dừng lại sự điên đảo của thế giới bằng cách dừng lại sự điên đảo trong tâm của chúng ta. Đó là cốt lơi của tính đơn sơ hồn nhiên hay tĩnh lặng của sự an trú. Khi đó chúng ta có thể nh́n thấy được sự hổn độn. Chúng ta soi rọi vào sự hổn độn và từ đó thấy được rơ ràng sự việc như chính bản chất của chúng. Khi chúng ta bắt đầu nh́n thấy sự việc y như chính chúng, và khi chúng ta bắt đầu nh́n thấy tâm của chúng ta một cách rơ ràng, sự hoang mang hoăng sợ trong tâm chúng ta cũng sẽ giảm đi.

Từ kinh nghiệm có được trong thiền quán, chúng ta có thể bắt đầu thấy được cách làm thế nào để chúng ta có thể an nhiên ngay trong những lúc khó khăn nhất trong cuộc sống của chúng ta. Chúng ta bắt đầu thấy rằng chúng ta có thể ở trong những hoàn cảnh khó khăn đó một cách hồn nhiên và rộng mở. Chúng ta sống trong lo sợ v́ chúng ta vô minh, không nhận biết một cách rơ ràng. Nếu chúng ta chỉ đơn thuần chứng kiến điều đang xảy ra, mặc dù có thể là sự việc tàn phá nhất, nó cũng sẽ chuyển hóa thành nhẹ nhàng, có thể lèo lái được, b́nh thường và trong trẻo hơn là chúng ta tưởng. Đó cũng là chỗ chúng ta bắt đầu khám phá ra tính chất của tự do.

Đức Phật đă cho chúng ta một h́nh ảnh về sự mĩm cười trước những thách thức. Từ bỏ những tiện nghi của đời sống một vương tử, ngài trăi qua nhiều phương pháp tu tập để t́m cách đạt đến giải thoát. Sau nhiều năm khổ hạnh và giữ giới luật một cách khắt khe, ngài nhận ra rằng sự cố gắng đó không thể đem đến giác ngộ. Và tôi nghĩ đó là lúc ngài mĩm cười trước sự thách thức.

Càng tiến gần đến giác ngộ, những khó khăn phải vuợt qua đến với đức Phật càng mạnh, càng nhiều. Những câu chuyện về sự giác ngộ của đức Phật diễn tả những chướng ngại lớn lao xảy ra trong đêm trước khi ngài thành Đạo. Đối diện với những thách thức đ̣i hỏi sự tỉnh giác hay mở rộng tâm thức ra thay v́ để tâm thức đắm ch́m trong trạng thái mơ màng. Khi đức Phật thiền định dưới gốc cây Bồ đề, Ma vương cho những người con gái đẹp đến quyến rũ ngài, cho những toán quân hung bạo đến tấn công ngài. Đức Phật đă chứng tỏ là một bậc chiến thắng, một bậc không sợ hăi, một chiến sĩ không gây chiến. Ngài không bị lay chuyển trước sự quyến rũ và gây hấn. Ngài chọn sự tỉnh thức. Và những mũi tên của Ma vương đă biến thành những đóa hoa.

Trong cuộc sống, chúng ta khó khăn để không bị lay chuyển trước những hoàn cảnh khắc nghiệt. Nhưng chúng ta, theo gương đức Phật, cần phải chọn lựa sự tỉnh thức. Dù đó là sự đổ vỡ của thị trường tài chánh, sự ra đi vĩnh viễn của một người thân yêu, sự đổ vỡ của một mối quan hệ hoặc sự bạo lực từ một đám đông – bất cứ những khó khăn nào cũng có thể là những sứ giả mang đến tin vui, hay ít nhất mang đến những tiêu tức chân thật. Điều đó không có ư nói rằng khi những điều xấu hơn xảy đến th́ sự việc trở thành khá hơn; cũng không phải khuyên chúng ta không động ḷng và khởi tâm từ bi đối với những khó khăn xảy ra cho chúng ta và ngưới khác. Tuy nhiên, nếu chúng ta không thể coi những sự việc xảy ra trong cuộc sống của chúng ta như những người bạn hữu, chúng ta chỉ có thể trở thành những đối tượng cho hoàn cảnh và bị hoàn cảnh chế ngự.

Khi hoàn cảnh đẩy cảm xúc của chúng ta đến điểm cao, cả sự rối rắm và tỉnh táo hiện lên từ cùng một nền tảng. Nếu chúng ta có ư muốn rèn luyện trong nền tảng không nền đó, đó cũng chính là mĩm cười trước sự thách thức, lo sợ. Trong truyền thống Kagyu, điều nầy cũng được gọi là tu tập ở nơi mà “đá và xương gặp nhau.” Tôi thường nghĩ câu nầy ám chỉ cái mông xương của người tham thiền ngồi trên phiến đá trần trụi trong hang tham thiền. Nhưng gần đây tôi biết rằng câu đó ám chỉ việc nghiền xương làm canh bằng một chiếc chày đá nặng. Ư nghĩa sự nghiền nát hay xuyên thủng sự rối rắm và do dự của chúng ta cũng là ư nghĩa của sự mở toang ra cho mọi thứ, để cho mọi thứ ra đi, phơi bày những cái sâu thẳm nhất của t́nh huống.

Tôi không thể nêu ra một danh mục đầy đủ những việc cần làm, tôi cũng không thể nói chính xác cách làm thế nào để có thể mĩm cuời trước sự thách thức, lo sợ. Lời khuyên cho chính bản thân tôi là: Đừng bỏ lỡ cơ hội mở miệng cuời lớn với sự thách thức, lo sợ. Và nếu chúng ta có thể nhảy vào cái cảm giác rỗng không đó trong chiếc hố sâu bên trong, đó là điều tuyệt vời! Mỗi chúng ta phải t́m cho ḿnh một nụ cười bên trong.

Thời gian của đá và xương gặp nhau cũng là thời gian mà chúng ta đang luôn luôn sống trong đó, mặc dù chúng ta không luôn luôn nhận biết dấu vêt nguyên sơ đó của sự hiện hữu của chúng ta. Đó là gặp gỡ phút giây không có quá khứ cũng không có vị lai, và là nơi chúng ta không thể bám giữ vào hiện tại để được an toàn. Khi đó, tiếng chuông báo hiệu cho việc đóng cửa thị trường chứng khoán sẽ không khác với tiếng chuông báo cho chúng ta tập trung về chánh điện. Trong phút giây đó, thầy tổ của chúng ta sẽ ngợi khen nụ cười không sợ hăi của chúng ta.

Thị Giới lược dịch (từ Shambala Sun).

 

©  searchvn.net - Liên lạc:  admin@searchvn.net