B15-JsLo OK

 

ĐỂ SỐNG ĐỜI SỐNG CÓ Ư NGHĨA

 

Dalai Lama

 

Nguyên Hảo (Thị Giới) dịch

 

dalai lama

4.

 

TRÁNH GÂY TỔN HẠI

 

Người Phật tử phát nguyện giữ giới trong lần đầu tiên quy y – Quy y Phật, quy y Pháp và quy y Tăng. Quy y là nền tảng cho giới hạnh. Đức Phật dạy chúng ta làm thế nào để t́m thấy nơi nương tựa từ sự khổ đau và giới hạn, nhưng sự quy y đứng hàng đầu, hay nguồn gốc của sự bảo vệ, được t́m thấy trong những sự chứng nghiệm (Pháp) đạt được qua sự giữ giới, thiền định và trí tuệ.

Kinh điển Phật Giáo khuyên rằng bạn nên giấu đức hạnh và những sở đắc như nột ngọn đèn trong một chiếc b́nh. Bạn không nên quảng bá chúng nếu không có mục đích quan trọng cho việc làm đó. Được coi như vi phạm nhỏ đối với giới luật nếu người đó được giải thoát và nói với người khác “Tôi đă giả thoát”. Đây là trường hợp, khó xác định mức độ chứng nghiệm của người khác. Tôi có cơ hội gặp được nhiều người đạt đến những mức độ phát triẻn tâm linh tuyệt vời. Có một vị sư không phải là một người uyên thâm lắm từ ngôi chùa Namgyel của tôi ở Tây Tạng trốn thoát đến Ấn Độ vào khoảng năm 1980. V́ chúng tôi có quen biết nhau nên có dịp tṛ chuyện. Ông nói với tôi rằng khi ông c̣n ở trong trại tù của Cộng Sản Trung Hoa thời gian mười tám năm, có những lúc ông phải đối diện vớ mối nguy hiểm cực kỳ. Tôi nghĩ rằng ông đề cấp đến sự nguy hiểm về tính mạng của ḿnh. Nhưng khi tôi hỏi: “Nguy hiểm ǵ?” th́ ông trả lời: “ Mất tâm từ bi đố vớ người Trung Hoa.” Ông cho đó là mối nguy hiểm! Hầu hết chúng ta hănh diện mà nói với người khác về niềm căm thù của ḿnh, coi đó như một thái độ anh hùng.

Có một vị lama của phái Drukpa Kagyu rất thân vớ tôi. Chúng tôi gặp nhau rất thường và hay trêu chọc lẫn nhau. Có lần tôi hỏi về kinh nghiêm tâm linh của ông. Ông kể với tôi răng khi c̣n trẻ, ông sống với thầy của ḿnh, Vị thầy dạy ông thực hành bái sám một trăm ngàn lạy trước Phật, Pháp vá Tăng. Mỗi sáng sớm và chiều tối ông phải lạy trên một chiéc bục thấp dài bằng thân của ông. Vị thầy thiền định trong căn pḥng kế bên; và để gạt thầy ḿnh, thay v́ lạy thật sự, ông chỉ vỗ nhẹ hai khuỷu tay trên bục lạy. Nhiều năm sau, khi vị thầy qua đời, ông nhập thất trong một hang động, lúc đó nhớ đến ḷng lân mẫn của vị thấy đă dạy dỗ ḿnh trong nhiều năm, ông khóc và khóc. Đến khi ông hầu như ngất lịm đi th́ ông chứng nghiệm được trạng thái ánh sáng tinh ṛng, mà ông đă tiếp tục hành tŕ. Sau đó, sau những lần thiền định thành tựu, thỉnh thoảng ông nhớ lại những kiếp trước rơ ràng như trước mắt.

Những câu chuyện nầy gây cho tôi sự cảm hứng. Rơ ràng ngày nay có những hành giả hướng về Phật Tánh. Gặp được những con người đó làm gia tăng niềm cảm hứng và ḷng quyết định của chúng ta, và qua họ, giáo lư trở thành sống động. Bằng cách nầy, tăng đoàn cung cấp những khuôn mẫu cho những hành giả nh́n vào, có thể giúp đưa chúng ta đến chỗ nương tựa.

Ba ngôi nầy - Phật, Pháp và Tăng – là những tác nhân bên ngoài có khả năng chấm dứt đau khổ mạnh hơn các bạn hiện làm. Tuy nhiên, một ngườ Phật tử không yêu cầu họ ban cho sự hạnh phúc. Thay v́ vậy, hạnh phúc đạt được nhờ đem thực hành giáo lư. Đức Phật truyền dạy dạy sự nương tựa thực sự - làm cách nào để thực hành giáo lư – nhưng trách nhiện chính nằm ở sự thực hiện của chính các bạn. Để thiết lập một nến tảng cho một trạng thái tâm linh không c̣n đau khổ và giới hạn, chúng ta cần thực hành ba việc sau đây:

1.   Nhận diện mười điều bất thiện

2.   Nhận diện mười điều thiện (nghịch lại vớ mười điều bất thiện)

3.   Tử bỏ hành vi bất thiện và thực hiện hành vi thiện.

 

NHỮNG MỨC ĐỘ TU TẬP GIỚI HẠNH CHO VIỆC GIẢI THOÁT CÁ NHÂN

Bởi v́ con người khác nhau trong khả năng giữ giới, Đức Phật vạch ra nhiều mức độ giữ giới khác nhau. Trong việc giữ giới để giải thoát cá nhân gồm có:

-          những người sống trong đời sống thế tục, ở nhà thay v́ ở chùa

-          những người rời gia đ́nh để trở thành tăng hay ni

Nếu bạn có khả năng giữ trong sạch suốt đời, bạn có thể từ bơ gia đ́nh và nguyện giữ giới của người xuất gia. Nếu bạn không thể giữ trong sạch nhưng có thể giữ giới, bạn có thể nguyện giữ giới của người tạ gia suốt đời hoặc những giới chỉ giữ trong một ngày.

 

LỢI ÍCH CỦA GIỚI HẠNH

Chúng ta thấy có nhiều điểm tương đồng trong đời sống tu viện của các tôn giáo - đạm bạc, hiến dâng qua sự cầu nguyện hoặc thiền định, và phục vụ tha nhân. Tăng lữ Thiên Chúa Giáo đặc biệt dấng thân vào việc phục vụ trong các lănh vực giáo dục, sức khỏe, và phúc lợi xă hộ, và tu sĩ Phật Giáo cần học hỏi nhiều về những truyền thông nầy của Thiên Chúa Giáo.

Thực hành giới hạnh cho việc giả thoát cá nhân, dù là trong đời sống thế tục hay tu sĩ, đều đem đến niềm vui. Lấy thí dụ, các tu sĩ tôn trọng triệt để việc ăn uống kiêng cử - một bữa ăn sáng ít ỏi và rồi ăn trưa, sau đó không ăn thêm ǵ nữa. Họ không có quyền đ̣i hỏi: “Tôi muốn thức ăn nầy, thức ăn nọ.” Bất cứ thứ nào họ được cúng dường trong buổi khất thực hằng ngày, họ đều phải nhận. Như vậy, tu sĩ Phật Giáo không cần thiết phải ăn chay;  họ có được thứ ǵ th́ ăn thứ đó. Đó là sự rèn luyện về sự hài ḷng về thực phẩm.  Việc nầy làm nhẹ bớt mối bận tâm về việc phải ăn thức nấy thức kia. Người tại gia có thể noi gương việc tu tập nầy bằng cách không khẳng định đ̣i hỏi phải ăn thức ăn đặc biệt nào. Ngay cả bạn là một người giàu có, trong thật tế bạn cũng không thể tiêu thụ nhiều hơn người nghèo, trừ phi làm thiệt hại cho chính ḿnh. Cả người giàu và người nghèo đều có chiếc bao tử giống nhau.

Về áo quần, tăng và ni giới hạn chỉ có một bộ đồ. Có nhiều hơn hai bộ, họ phải được ban phúc từ một vị tu sĩ khác, luôn luôn tâm niệm rằng bộ đồ thứ hai thuộc về của người khác. Chúng ta không được mặc những loại áo quần đắc tiền. Trước khi Trung Cộng xâm chiếm, tăng và ni đôi khi mặc những bộ đồ xa xỉ, thêm vào cho sự đồi trụy và tự lừa dối. (Một khía cạnh nào đó, Trung Cộng đă tốt với chúng ta trong việc tiêu hủy sự đồi trụy nầy.) Sự giới hạn về áo quần nầy là sự tu tập về việc hài ḷng với đồ mặc. Ngườ tại gia có thể bắt chước thực hành tương tự trong việc hạn chế về đồ mặc. Cũng tương tự đối với đồ trang sức. Đeo hai chiếc nhẫn trên một ngón tay là quá nhiều! Thật là sai lầm khi nghĩ rằng thật sự có giá trị khi tiêu phí nhiều về việc ăn uống, áo quần và trang sức v́ bạn có tiền. Thay v́ vậy, tiêu tiền vào các việc y tế giáo dục cho người nghèo. Việc nầy xă hội không bắt buộc nhưng từ ḷng từ bi tự nguyện.

Cũng vậy, các tu sĩ cần phải thỏa măn với chỗ ở vừa phải. Một ngôi nhà trau chuốt công phu không đụợc cho phép. Điều nầy được gọ là hài ḷng với chỗ ở. Người tại gia có thể áp dụng thực hành nầy bằng việc giảm bớt đ̣i hỏi không bao bao nghĩ về việc có một ngôi nhà đẹp hơn và về những đồ dùng và trang trí trong đó.

Hăy quan sát thái độ của các bạn về thực phẩm, áo quần, và chỗ ở. Bằng cách giảm bớt những mong muốn, bạn sẽ làm tăng thêm niềm vui. Năng lượng được bơ ra sẽ được sử dụng cho việc thiền quán và đạt đến sự chấm dứt những khó khăn, tương ứng với chân lư thứ tư và thứ ba. Bằng cách nầy, sự hài ḷng là căn bản, và hành động tạo ra kết quả được gọ là thích thiền định và từ bơ.

Chúng ta nên hài ḷng trong những lănh vực vật chất, v́ những thứ nầy bị ràng buộc trong những giới hạn, nhưng không liên quan gi đến tinh thần, có thề được mở rộng vô giới hạn. Sự thật là những người không biết hài ḷng khi đă có được cả thế giới rồi có thể lại muốn làm chủ một trung tâm du lịch trên mặt trăng, đời sống của người đó bị giới hạn, và như vậy, ngay cả khối lượng sở hữu cũng chỉ là giới hạn. Tốt hơn là ngay từ đầu có sự hài ḷng. Nhưng trong lănh vực từ bi và vị tha th́ không có chỗ giới hạn, và do đó chúng ta không nên vui ḷng với mức độ mà chúng ta có. Nhưng chúng ta đă sống ngược lại; trong lănh vực tâm linh chúng ta vui với một sự tu tập và tiến bộ nhỏ, nhưng về phương phương diện vật chất chúng ta luôn luôn muốn có thêm. Chính ra chúng ta phải sống cách khác. Mọi người cần phải tu tập, dù cho là tạ gia hay xuất gia.

Thực hành giới hạnh để giải thoát cá nhân cũng ích lợi trong việc làm tăng trưởng chánh niệm và nội quán. Nếu một tu sĩ sắp sữa có những hành động nào đó ngay cả trong giấc mơ, người đó nhận ra rằng: “tôi là một tu sĩ; tôi không nên hành động như vậy.” Chánh niệm có được từ sự tỉnh thức được phát triển cao độ về hành động và lời nói, c̣n giữ đưọc ngay cả trong giấc mơ. Nếu bạn để ư kỹ lưỡng thái độ của bạn khi ăn uống, đi lại, đứng ngồi, vân vân, th́ thói quen mạnh mẽ của chánh niệm sẽ đến.

Việc thực hành giới hạnh để giải thoát cá nhân cũng nuôi dưỡng ḷng khoan dung và tính kiên nhẫn. Đức Phật nói rằng kiên nhẫn là một h́nh thức khổ hạnh cao cả nhất, và qua đó người ta có thể đạt đến niết bàn. Đối với tăng ni, có bốn tính chất của nhẫn nhục và khoan dung cần giữ:

-          Nếu người nào thúc ép bạn, hăy bao dung và nhẫn nhục.

-          Nếu có người tơ sự tức giận đối vớ bạn, bạn không nên trả lại bằng sự tức giận

-          Nếu có người nào đánh bạn, bạn sẽ không đánh trả lại

-          Nếu có người nào quấy rầy và lăng mạ bạn, bạn sẽ không đáp trả lại.

Những sự thực hành nầy sẽ làm tăng đức tính nhẫn nhục. Một người đă từ bơ đời sống gia đ́nh nhưng xúc phạm người khác là không có hành động thích đáng. Có những câu chuyện về những tu sĩ ở Tây Tạng tham dự vào chiến tranh! Họ dấng ḿnh vào cuộc chiến đấu cho dầu Đức Phật đă lặp đi lặp lại trong lời dạy của Ngài rằng làm tổn hại đến bất cứ ai chắc chắn là một việc làm bất thiện khi là một tu sĩ.

Sự thực tập về tâm linh không phải là những h́nh thức bên ngoài - thực phẩm, áo quần hay những thứ tương tự. Thực tập về tâm linh ở ngay trong tâm của chúng ta, trong tâm thức chúng ta. “Sự thay đổi thật sự là ở bên trong; để những thứ bên ngoài nguyên vẹn như sụ hiện hữu của chúng.”  Nếu thái độ của bạn thật sự phản ảnh của một trái tim, một tâm thức tiến bộ, th́ tốt. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ chứng tỏ những sự thực hiện tâm linh của ḿnh v́ tiền chẳng hạn th́ đó là đạo đức giả.

Tu tập theo Phật Pháp có nghĩa là chuyển hóa thái độ của ḿnh. Những sự tu tập trong tu viện có thể được áp dụng vào đời sống của người tại gia với niềm mong muốn mạnh mẽ và có ư thức trong việc ḱm chế những hành động và lời nói tổn thương đến nguời khác. Việc nầy đ̣i hỏi sự nhẫn nhục đế chịu đựng sự tấn công bằng hành động hay lời nói.

Thực hành một cách từ từ tốt hơn nhiều so với việc cố gắng để nhảy quá cao quá sớm; ngược lại sẽ gặp nhiều nguy hiểm. Tạm thời, phục vụ xă hội và thực hành giáo pháp. Đến khi bạn bạn đạt được một mức độ chứng nghiệm nào đó, bạn có thể dồn nhiều năng lực hơn vào sự tu tập nếu bạn trở thành một tu sĩ. Những sự thực tập nầy ăn khớp với nhau từng bước một.

Thường thường lời khuyên của tôi cho những người mới bắt đầu là sự nhẫn nhục; có ít mong muốn hơn cho chính ḿnh. Điều quan trọng nhất là làm một người công dân lương thiện, một phần tử tốt của cộng đồng nhân loại. Dù bạn có hiểu được tư tưởng sâu xa hay không, điều quan trọng là bạn là một con người tốt bất cứ nơi nào bạn đang sống. Bạn không nên xao lăng mục đích lớn hơn trong việc làm ích lợi cho cái nhỏ nhoi hơn. Hăy quan tâm đến cả hiện tại cũng như thời gian dài, trong cùng chiều hướng như những thành tựu về kinh tế trong giai đoạn ngắn hạn phải được coi là có liên quan đến những nhu cầu của môi trương dài hạn.

Tôi muốn nói rằng cốt tủy lời dạy của Đức Phật có thể t́m thấy trong hai câu nói sau đây:

        Nếu có thể th́ hăy giúp đỡ kẻ khác

        Nếu không thể giúp đỡ được kẻ khác, ít nhất cũng không nên gây tổn hại cho họ.

Ḱm hăm việc làm tổn hại kẻ khác là cốt tủy giai đoạn đầu tiên sống theo lời dạy về giới hạnh.

 

TÓM TẮT VỀ SỰ TU TẬP HẰNG NGÀY

1.   Để ư những vướng bận của bạn vào thức ăn, áo quần, và nhà ở, và áp dụng những sự tu tập ở tu viện về sự hài ḷng vào đời sống tại gia. Thỏa măn với thực phẩm, áo quần và chỗ ở vừa phải. Dùng thời gian không phả làm lụng vào việc tham thiền để bạn có thể vượt qua nhiều vấn đề hơn.

2.   Phát triển một niềm ham muốn mạnh mẽ trong việc ḱm hăm những hành động và lời nói gây tổn hại đến người khác bất kể bạn bị quấy rầy, lăng mạ, mắng nhiếc, thúc ép, hoặc đánh đập.

 

sen 5 OK2