B15-JsLo OK

 

ĐỂ SỐNG ĐỜI SỐNG CÓ Ư NGHĨA

 

Dalai Lama

 

Nguyên Hảo (Thị Giới) dịch

 

dalai lama

6.

 

MONG CẦU GIÁC NGỘ

 

LƯ DO T̀M CẦU GIÁC NGỘ

Từ bi là chiếc ch́a khóa để đạt đến mức độ sâu của đức hạnh, như vậy làm thế nào chúng ta có thể giúp đỡ kẻ khác khi chính chúng ta vẫn c̣n bị bao vây bởi những thái độ sai lầm? Tự chúng ta không ở trong một vị trí tốt đẹp hơn, khó mà chúng ta có thể giúp đỡ được người khác trong phạm vi rộng lớn mà chúng ta đang thảo luận. Ví dụ, nếu bạn sắp sữa giúp đỡ những người mù chữ, bạn cần phải có học. Tương tự, để giúp đỡ nhiều chúng sanh chúng ta phải chứng ngộ Phật Tánh, bời v́ một Đức Phật có tất cả những đức tính cần thiét để giúp họ - hiều biết tất cả mọi kỹ thuật cho việc phát triển tâm linh và sự hiểu biết thấu thị về những cảm thọ, sở thích, tính khí của họ, và những thứ khác. Với sự rèn luyện tâm từ bi, bạn được chuyển đổi để trở thành quan tâm đến người khác, đó là lúc để cho những giá trị mới mọc rễ. Chúng ta chuẩn bị nền tảng tâm thức của chúng ta cho những giá trị mới nầy bằng cách dấng thân thực hành những nghi thức hướng niềm mong cầu về sự giác ngộ.

Bạn đă được trang bị với những đức tính căn bản cần thiết cho việc đạt đến giác ngộ hoàn toàn - bản tính sáng láng và thức giác của tâm thức. V́ vậy, hăy tập trung vào ư tưởng: “Tôi sẽ đạt đến sự giác ngộ hoàn toàn cao tột để làm lợi ích cho chúng sanh trong khắp vũ trụ.” Nuôi dưỡng hướng vọng nầy cho đến khi nó trở thành mạnh mẽ. Nghi lễ để thiêt lập niềm khao khát sự giác ngộ v́ người khác rất hữu ích trong tiến tŕnh nầy.

 

BẢY PHƯƠNG PHÁP TU TẬP QUÍ BÁU

Nghi lễ nầy, mà bạn nên đặt thành một phần trong việc thiền quán hằng ngày, bắt đầu bằng bảy giai đoạn theo sau với một nghi thức cúng dường đặc biệt. Những sự tu tập nầy làm tăng trưởng sức mạnh công đức của bạn, sức mạnh công đức nầy làm cho bạn chắc chắn thêm cho sự chuyển hóa. Qua những h́nh thức sùng kính nầy bạn sẽ làm mạnh tâm nguyện hướng về đức tính từ bi; như bạn thấy sau đây, tất cả đều kích thích sự sự sùng kính đến những vị đă dạy về ḷng từ bi.

1.   Quy kính. Quán tưởng Đức Thích Ca Mâu Ni được vây quanh với vô số Bồ Tát, đầy khắp bầu trời trước mặt bạn, và tỏ ḷng quy kính bằng cả thân, miệng và ư của bạn. Chấp hai tay lại, và cảm giác mạnh mẽ rằng bạn đang cung kính quy y chư Phật và chư Bồ Tát. Niệm lớn tiếng: “Quy kính Đức Thích ca Mâu Ni và chư vị Bồ Tát.”

2.    Cúng dường. Tung rải những phẩm vật cúng dường, như trái cây hoặc hương thơm. Tưởng tượng ra mọi thứ có thể cúng dường – dù bạn có sở hữu hay không - gồm cả thân thể, tài nguyên, đạo đức của bạn. Sau đó quán tưởng cúng dường toàn bộ những thứ nấy đến chư Phật và chư Bổ Tát.

3.   Phát lồ tội lỗi. Tất cả chúng ta đều chịu trách nhiệm đối với những tội lỗi không thể đếm hết về thân, miệng và ư của chúng ta gây ra do ḷng ham muốn gây tổn hại. Với tinh thần phát lồ tất cả, phát triển sự hối lỗi đă tạo ra chúng, như là với những hành động nầy bạn đă ăn phải chất độc. Phát ḷng mong muốn từ bỏ những hành động nầy trong tương lai như thể nếu tái phạm sẽ trả giá bằng cả cuộc đời. Hăy suy nghĩ, “Từ tận đáy ḷng, con phát lồ trước chư Phật, chư Bồ Tát những hành động xấu xa mà con đă tạo.” Cách thức chính để tẩy sạch những nghiệp xấu là hối lỗi. Sự hối lỗi càng lớn, ư hướng không tái phạm càng mạnh.

4.   Tán thán. Từ sâu thẳm trong tâm, tán thán những việc làm thiện của bạn và của người khác. Vui vẻ với những hành động thiện mà bạn đă làm trong đời nầy. Nhắm vào những những việc thiện đặc bệt như đóng góp vào việc làm từ thiện. Trong đời nầy, bạn được sinh ra làm người và được có cơ hội tu tập ḷng vị tha chứng tỏ rằng bạn đă tạo những nghiệp thiện trong những đời trước. Do đó hăy hoan hỉ với những đức hạnh nầy nghĩ về ḿnh rằng: “Ḿnh thật sự đă làm việc tốt.” Và cũng hoan hỉ với những đức hạnh của người khác, cho dù bạn có chính mắt được chứng kiến hay không. Hoan hỉ với những đức hạnh vô lượng vô biên của chư Phật và chư Bồ Tát trong thời gian vô tận. Với sự hạnh phúc trong những đức hạnh của chính bạn và của người khác, bạn sẽ không ân hận với những việc làm đạo đức của ḿnh (muốn rằng ḿnh đă không làm việc từ thiện v́ việc đó làm cho số tiền trong ngân hàng của bạn bớt đi, chẳng hạn) và bạn cũng sẽ trở nên ganh tị với những việc làm thiện của người khác, hoặc tranh hơn với họ.

5.   Thỉnh chuyển Pháp luân. Cầu xin chư Phật đă giác ngộ hoàn toàn nhưng chưa giáo hóa hăy giáo hóa để làm lợi ích cho tất cả chúng sanh đang đau khổ

6.   Thỉnh Phật trụ thế. Cầu xin chư Phật không nhập niết bàn. Đây là sự thỉnh cầu đặc biết đối với chư Phật đă giáo hóa và sắp đến ngày nhập diệt.

7.   Hồi hướng. Thay v́ hướng những sự tu tập trong những giai đoạn trước vào mục tiêu hạnh phúc tạm thời hay sự thoải mái trong đời nầy hoặc đời sau, hướng đến sự giác ngộ cao tột. Nghĩ: “Nguyện những việc làm nầy giúp con đạt đến sự giác ngộ hoàn hảo và trọn vẹn để làm lợi ích cho tất cả chúng sanh.”

Sau đó tưởng tượng rằng toàn thể pháp giới đă được làm cho trong sạch và cúng dường nó với tất cả những sự kỳ diệu mà tâm thức có thể nghĩ ra đến chư  Phật và chư Bồ tát. Sự cúng dường đặc biệt nầy nuôi dưỡng tâm từ bi bằng cách dâng tất cả mọi thứ đáng mong cầu đến những vị đă dạy về tâm từ bi.

 

CAM KẾT GIÚP ĐỠ

Giờ đây bạn đă sẵn sàng cho nghi thức thực sự hướng vọng về sự giác ngộ để lợi lạc người khác. Việc nầy gồm có hai phần, trước tiên là tụng lời nguyện ngắn về quy y: “Từ nay cho đến khi khi đạt đến giác ngộ, tôi nguyên quy y Phật, Pháp và Tăng.” Trong h́nh thức từ bi nhất, quy y là tập hợp của ba thái độ:

1.   Quan tâm đến sự khổ của tất cả chúng sanh, không phải chỉ cho chính bản thân. Cũng quan tâm rằng họ không chỉ t́m kiếm sự giải thoát khỏi khổ đau mà c̣n mong cầu sự giác ngộ Phật Tánh để làm lợi ích cho người khác.

2.   Tin tưởng vào Phật, Pháp,và Tăng Già, tin chắc  rằng nhờ Tam Bảo tất cả chúng sanh sẽ t́m được sự giải thoát khỏi khổ đau.

3.   Từ Bi, có nghĩa rằng không thể thấy người khác đang bị nô lệ trong đau khổ mà không làm ǵ.

Biết rằng Đức Phật là vị thầy để nương tựa, rằng Đạo Đế (con đường chân thật) và Diệt Đế (sự chấm dứt chân thật) là nơi nương tựa thật sự, và rằng chư Bồ Tát là những vị chứng ngộ trực tiếp bản tính chân thật của mọi pháp là cộng đồng tâm linh của chúng ta, hương dẫn tất cả chúng sanh đến nơi nương tựa.

Với sự hiểu hiếu biết đó, mong cầu sự giác ngộ tối thượng bằng cách đọc: “Nhờ những công đức tích chứa bằng sự bố thí, giữ ǵn giới hạnh, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí huệ, nguyện tôi ngộ nhập Phật Tánh để làm lợi ích cho tất cả chúng sanh.” Khi đọc lời đó, bạn suy nghĩ: “Bằng sức mạnh của việc làm nầy, nguyện con giác ngộ Phật Tánh không phải để lợi ích cho riêg bản thân nhưng để phục vụ tất cả chúng sanh, giúp ho giác ngộ Phật Tánh.” Nghi thức nầy gọi là khai triển ḷng từ bi để giác ngộ bằng h́nh thức của nguyện.

Việc nầy đưa chúng ta đến phần trọng tâm của nghi thức. Với sự mong muốn mạnh mẽ chứng ngộ Phật Tánh để phục vụ người khác, hăy quán tưởng trước bạn một vi Phật hoặc vị Bổn Sư của bạn như một đại diện cho Đức Phật.

  1. Đọc lời sau đây như là lặp lại theo sau Đức Phật:

Cho đến ngày con đạt được sự giác ngộ, con nguyên quy y Phật, Pháp và Tăng.

Nhờ những công đức tích chứa được qua sự bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ, nguyện con chứng ngộ Phật Tánh để giúp đỡ tất cả chúng sanh.

Đọc lời nầy, bạn quy hướng những hành động thiện của bạn không phải đến mục đích nhỏ nhoi trong đời nầy, hoặc trong đời sau, nhưng cho mục đích lớn lao nhất - sự giải thoát hoàn toàn của tất cả chúng sanh. Khai triển thái độ nầy vời một sự quyết định lớn lao.

  1. Lặp lại lần thứ hai với quyết tâm mạnh hơn để làm cho mục tiêu vị tha đó trở thành thuyền xuyên trong đời sống hằng ngày:

Cho đến ngày con đạt được sự giác ngộ, con nguyên quy y Phật, Pháp và Tăng.

Nhờ những công đức tích chứa được qua sự bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ, nguyện con chứng ngộ Phật Tánh để giúp đỡ tất cả chúng sanh.

  1. Lặp lại lần thứ ba với tâm quyết định mạnh hơn nữa xuất phát từ đáy ḷng. Làm một sự quyết định dài lâu, đầy lư trí - không lay chuyển do hoàn cảnh – làm lợi ích rất nhiều người khác vĩ đại hơn nhiều so với bản thân của riêng bạn. Hăy suy nghĩ, “Giờ đây khi tôi có được cơ hội lớn lao như vậy, có việc ǵ có thể quan trọng hơn là cố gắng làm lợi ích cho người khác! Từ nay trở đi, tôi sẽ hết sức ḿnh chấm dứt việc quy hướng vào lợi ích riêng cho bản thân và cam kết dấng thân vào việc làm tiến bộ cho tất cả chúng sanh. Để hoàn măn việc nầy, tôi sẽ đạt đến sự giác ngộ vô thượng chánh đẳng.” Đọc:

Cho đến ngày con đạt được sự giác ngộ, con nguyên quy y Phật, Pháp và Tăng.

Nhờ những công đức tích chứa được qua sự bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ, nguyện con chứng ngộ Phật Tánh để giúp đỡ tất cả chúng sanh.

Đến đây là chấm dứt nghi lễ. Qua nghi lễ nầy, bạn gieo và nuôi dưỡng những hạt mầm cho tâm từ bi mạnh mẽ và không lay động.

 

DUY TR̀ NGUYỆN TRONG HIỆN ĐỜI

Có bốn phương pháp tu tập để giữ tâm vị tha không bị tiêu hủy trong đời nầy:

1.   Trước tiên, làm lớn mạnh nhiệt tâm muốn được giác ngộ để giúp đỡ người khác bằng cách luôn luôn nhắc nhở những sự lợi ích của việc làm nầy.

2.   Sau đó, làm lớn mạnh ḷng quan tâm đến người khác bằng cách chia ngày và đêm mỗi thứ thành ba thời, và trong mỗi thời đó nhín một chút th́ giờ hoặc thức dậy để thực hành năm phép quán ở chương năm khoảng năm phút. Việc thực hành nầy rất có hiệu quả; nó trở thành thói quen đều đặn giống như đến giờ ăn th́ ăn mỗi ngày. Nếu bạn không thể thực hành việc nầy thường xuyên, hăy thực hành ba lần năm phép quán vào buổi sáng mất khoảng mười lăm phút, và làm tương tự vào ban đêm. Suy nghĩ ư nghĩa về mục tiêu của bạn: “Nguyện tôi đạt được giác ngộ vô thượng để giúp đỡ kẻ khác!”

3.   Thực hành kế tiếp đ̣i hỏi sự cảnh giác: Để t́m cách đạt đến sự gíac ngộ vô thượng cho sự lợi ích của tất cả chúng sanh, bảo đảm không có một sự xao lăng nào trong tâm về sự lợi ích cho dù chỉ một người.

4.   Cố gắng tích tập hai sức mạnh của phước đức và trí tuệ càng nhiều càng tốt. Để làm lớn phước đức, t́nh nguyện dấng thân vào những hoạt động thiện ích như công việc từ thiện và đạo đức. Để tích tập trí tuệ, bạn cần phải hiểu cách hiện hữu chân thật của các pháp (hiện tượng). V́ đây là một chủ đề phức tạp, chúng ta sẽ khai triển trong chương Tám đến chương Mười. Có thể nói ở đây rằng suy nghiệm về cách các hiện tượng khởi lên và tồn tại tùy thuộc trên nhân và duyện là việc làm rất ích lợi.

5.    

DUY TR̀ NGUYỆN TRONG CÁC ĐỜI VỊ LAI

Trong những kiếp sống vị lai, chí hướng từ bi để giác ngộ có thể sẽ bị suy yếu. Bạn có thể làm cho việc nầy không xảy ra bằng cách từ bỏ bốn hành động không lành nêu ra dưới đây, và tu tập bốn hành động thiện sau đó.

 

Bốn việc làm không lành

1.   Dối gạt bậc trưởng thượng như sư trưởng, thầy truyền giới, lama, hoặc bạn đồng tu về những việc làm xầu của ḿnh.

2.   Gây niềm ân hận nơi người làm việc thiện.

3.   Phê phán hoặc đánh giá thấp những người bày tỏ tâm từ bi đối với người khác.

4.   Lừa gạt và bày tỏ không đúng sự thật để được người khác phục vụ.

5.    

Bốn việc làm lành

1.   Không nói dối với bất cứ người nào. Trừ trường hợp khi nói dối đem lại lợi ích lớn cho những người khác, nhưng việc nầy rất hiếm.

2.   Giúp đỡ người khác tiến đến sự giác ngộ PhậtTánh một cách trực tiếp hay gián tiếp.

3.   Đối với Bồ Tát cũng tỏ ḷng cung ḱnh như đối với Phật. Bởi v́ chúng ta không biết ai là Bồ Tát, ai không phải là Bồ Tát, chúng ta phải đối xử với tất cả chúng sanh với ḷng cung kính. Nguyên tắc chung là đặt người khác ở trên ḿnh.

4.   Không bao giờ lừa dối người nào và luôn luôn thành thật.

Nếu bạn quyết định thực hành những phương pháp tu tập nầy đề tăng trưởng tâm quyết định chứng đắc Phật Tánh để lợi ích cho người khác, bạn hăy nói lời hứa hẹn sau đây: “Tôi sẽ ǵn giữ tâm quyết định của tôi không bao giờ bỏ cuộc.” Những ngựi không thể giữ mức độ tu tập nầy có thể từ bỏ lời hứa và thay v́ vậy có thể suy nghĩ: “Nguyện tôi đạt được sự giác ngộ tối thượng v́ lợi ích của tất cả chúng sanh!” Những người không phải là tín đồ Phật giáo – Công giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo, vân vân - cỏ thể làm tăng trường ḷng quan tâm đến người khác bằng cách suy nghĩ: “Tôi nguyện sẽ giúp đỡ và đem lại hạnh phúc cho tất cả sanh linh.”

 

THỰC HÀNH TRONG HƯỚNG VỌNG ĐẠT ĐƯỢC GIÁC NGỘ

Khi mong sự muốn giác ngộ của bạn vững chắc, bạn nên đem vào thực hành. Những điều nầy được gọi là Bồ Tát Hạnh, và gồm có sáu ba la mật (sáu việc toàn hảo):

1.   Bố thí bao gồm (1) ban cho về vật chất như tiền, áo quần, thực phẩm; (2) ban cho t́nh thương; (3) ban cho sự dạy dỗ về giáo pháp và phương pháp tu tập; và (4) ban sự không sợ hăi cho tất cả chúng sanh - gồm cả thú vật; ngay cả việc giúp một con kiến thoát khỏi vũng nước.

2.   Giữ giới, chủ yếu là lối sống vị tha của những vị Bồ Tát.

3.   Nhẫn Nhục, được thể hiện trong những hoàn cảnh khó khăn, hoặc học giáo pháp và thực hành trong một thời gian dài.

4.   Tinh tấn, duy tŕ ḷng nhiệt thành đối với việc thiện và giữ ǵn tất cả những ba la mật khác.

5.   Thiền Định, là tu tập thiền quán một cách cẩn mật sẽ được giải thích trong chương kế tiếp.

6.   Trí Tuệ, cần thiết cho sự hiểu biết về bản chất của luân hồi và sự vô thường, cũng như sự hiện hữu duyên khởi và tánh không.

Sáu ba la mật có thể gom lại thành ba việc tu tập của Bồ Tát – tu tập ba la mật về giới (bao gồm ba la mật về bố thí và nhẫn nhục), tu tập ba la mật và thiền định, và tu tập ba la mật về trí tuệ. Tinh tấn ba la mật là yêu cầu cần thiết cho cả ba sự tu tập. Do đó sáu ba la mật bao gồm trong ba việc tu tập giới, định và huệ là điểm tập trung của cuốn sách nầy.

Khi bạn cảm thấy trong tận cùng tâm thức rằng bạn phải dấng thân vào việc thực hành Bồ Tát Hạnh – là sáu ba la mật hoặc, được thấy một cách khác, sự tu tập ba việc – đó đúng là thời điểm thọ nhận Bồ Tát Nguyện về phương diện thực hành để đạt đến giác ngộ.

Trong cốt tủy, tất cả chúng sanh hợp nhất nhau trong niềm mong muốn được hạnh phúc và tránh sự khổ đau. Tất cả chúng ta đều như nhau trong khả năng giải trử khổ đau và đạt được hạnh phúc, cái mà tất cả chúng ta có quyền ngang nhau. Như vậy th́ bạn và những người khác khác nhau chỗ nào? Bạn chỉ là thiểu số một người. Dễ dàng thấy rằng số lượng lớn lao những chúng sanh hy vọng được hạnh phúc và t́m cách chấm dứt khổ đau quan trong hơn là chỉ một người. V́ vậy, rơ ràng việc hợp lư là dấng thân làm việc phúc lợi cho vô số người khác, sử dụng thân thể, lời nói, và tâm hồn của bạn cho sự tốt đẹp của họ, và từ bỏ thái độ chỉ chăm sóc bản thân ḿnh.

 

TÓM TẮT NHỮNG SỰ TU TẬP HẰNG NGÀY

   Đầu tiên thực hành bảy bước sơ khởi:

  1. Quy y Đức Thích Ca Mâu Ni, vây quanh Ngài là vô số Bồ Tát, bạn h́nh dung như đầy khắp cơi hư không trước bạn.
  2. Cúng dường tất cả những phẩm vật quí giá nhất - của bạn hay không phải của bạn - gồm cả thân thể, tài nguyên và đức hạnh của bạn, đến chư Phật, Bồ Tát.
  3. Phát lồ vô luợng ác nghiệp về thân, miệng và ư của bạn. Sám hối đă tạo ra chúng, và nguyện không tái phạm trong tương lai.
  4. Tán than bằng cả tâm hồn những đức hạnh của chính bạn và của người khác. Hoan hỉ về những việc thiện bạn đă làm trong đời nầy và những đời trước, “Tôi đă làm việc tốt.” Hoan hỉ với những điều thiện của người khác, bao gồm những việc thiện của chư Phật và Bồ tát.
  5. Khẩn cầu các vị Phật đă giác ngộ nhưng chưa giáo hóa hăy v́ những chúng sanh đau khổ mà giáo hóa.
  6. Khẩn cầu chư Phật không nhập Niết bàn.
  7. Hồi hướng sáu việc làm nầy cho mục đích giác ngộ.

Sau đó thực hành phần tu tập chính hướng đến giác ngộ:

  1. Với quyết định mạnh mẽ chứng ngộ Phật Tánh để phụng sự chúng sanh, quán tưởng một đức Phật trước mặt bạn, hoặc vị thầy tâm linh của bạn như là đại diện cho Đức Phật.
  2. Đọc ba lần giống như bạn lặp lại theo Đức Phật hoặc vị Thầy đó:

Cho đến ngày con đạt được sự giác ngộ, con nguyên quy y Phật, Pháp và Tăng.

Nhờ những công đức tích chứa được qua sự bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ, nguyện con chứng ngộ Phật Tánh để giúp đỡ tất cả chúng sanh.

Để duy tŕ và tăng trưởng ḷng từ bi sâu xa nầy, trong đời nầy thực hành những việc sau đây:

  1. Luôn luôn nhắc nhở những ích lợi trong việc làm tăng trưởng ư muốn giác ngộ v́ lợi ích của người khác.
  2. Chia ngày ra làm ba thời và đêm làm ba thời, trong mỗi thời chịu khó thức dậy thực hành năm quán tưởng nêu ra trong chương trước. Mỗi thời để ra mười lăm phút để thực hành quán tưởng là đủ.
  3. Không từ chối làm lợi ích dù cho một chúng sanh.
  4. Làm những việc làm thiện với thái độ tốt càng nhiều càng hay, và phát triển trí tuệ hiểu biết bản chất của thực tại, hoặc duy tŕ sự mong muốn về điều nầy.

Để duy tŕ và tăng trưởng ḷng từ bi sâu xa nầy trong các đời vị lai:

  1. Không nói láo với bất cứ ai, ngoại trừ khi có ích lợi lớn lao cho người khác.
  2. Gián tiếp hay trực tiếp giúp người khác tiến bộ trên đường giác ngộ.
  3. Đối xử tốt với mọi người.
  4. Không bao giờ dối gạt người và luôn luôn trung thực.

Căn bản, luôn luôn nhớ nghĩ, “Nguyện cho tôi có thể giúp đỡ người khác.”

 

sen 5 OK2