B15-JsLo OK

 

ĐỂ SỐNG ĐỜI SỐNG CÓ Ư NGHĨA

 

Dalai Lama

 

Nguyên Hảo (Thị Giới) dịch

 

dalai lama

12.

 

NH̀N QUA CON ĐƯỜNG ĐƯA ĐẾN GIÁC NGỘ

 

TIẾN BỘ TỪ TỪ

Hành giả tiến từ từ đến Phật Tánh như thế nào qua sự tu tập thiền quán về từ bi và trí tuệ? Trong Tâm Kinh, Đức Phật nêu ra những mức độ của con đường đạo trong một câu ngắn gọn, sâu sắc, “Tadyata gate gate paragate parasamgate bodhi svaha,” (đọc là “tadyata gatay gatay paragatay parasamgatay bodee svaha”) có nghĩa là: “Như thế nầy: Tiến lên, tiến lên, tiến qua bên kia, hoàn toàn tiến qua bên kia, đạt đến sự giác ngộ.” Chúng ta hăy khảo sát câu nầy một cách kỹ lưỡng hơn, bắt đầu bằng chữ đầu tiên, “gate” (“tiến lên” hay “đi”). Ai tiến lên? Chính là cái “Tôi” hay ngă được mệnh danh trong sự lệ thuộc vào  sự liên tục của tâm. Từ cái ǵ bạn tiến lên? Bạn đang di chuyển ra xa ṿng luân hồi, trạng thái bị ảnh hưởng của những hành động ô uế và những t́nh cảm tiêu cực. Bạn đang tiến đến cái ǵ? Bạn đang tiến đến Phật Tánh với một Pháp Thân (Chân Thân), giải thoát vĩnh viễn khỏi đau khổ và những nguồn gốc của đau khổ (phiền năo), cũng như những thiên hướng được tạo ra bởi phiền năo. Khi tiến lên, bạn dựa vào những nguyên nhân và điều kiện ǵ? Bạn đang tiến lên dựa vảo một con đường là sự hợp nhất của từ bi và trí tuệ.

Đức Phật đang bảo những hành giả tập sự tiến qua bờ bên kia. Từ quan điểm của người tập sự, ṿng luân hồi là bờ bên nầy, gần gũi trong tầm tay. Ở bờ bên kia, một nơi xa xôi, là niết bàn - trạng thái vượt ra ngoài khổ đau.

 

NĂM CON ĐƯỜNG

Khi Đức Phật nói: “Tadyata gate gate paragate parasamgate bodhi svaha” (Như thế nầy: Tiến lên, tiến lên, tiến qua bên kia, hoàn toàn tiến qua bên kia, đạt đến sự giác ngộ), ngài đang nói với những hành giả đang tu tập tiến lên trên năm con đường:

Gate – con đường tích lũy

Gate – con đường chuẩn bị

Paragate – con đường nh́n thấy

Parasamgate – con đường thiền quán

Bodhi – con đường không c̣n học hỏi

Chúng ta hăy nhận ra tính chất của sự tiến bộ tâm linh trên năm con đường nầy:

  1. Thế nào là con đường đầu tiên, con đường  tích lũy? Đó là giai đoạn tu tập chính yếu về tâm hướng đến tha nhân và nhờ đó tích lũy công đức. Lại nữa, mặc dù bạn đang tu tập sự hợp nhất của từ bi và trí tuệ, sự nhận chân về tánh không chưa đạt đến mức độ thiền định trụ tâm và thiền định phân tích được gọi là “một trạng thái xuất hiện từ thiền định.” Trên con đường nầy bạn đạt đến sự tập trung mạnh mẽ, và đang nổ lực hướng đến một trạng thái có được từ thiền định thể nghiệm tánh không.
  2. Tại điểm mà bạn đạt đến một trạng thái trí tuệ có được từ việc thiền quán thể nghiệm tánh không, bạn chuyển qua con đường chuẩn bị. Bằng việc càng ngày càng trở nên quen thuộc với trạng thái nầy, cùng với việc tu tập tâm từ bi, bạn dần dần nhận thấy tánh không hiện ra một cách rơ ràng hơn trên bốn cấp độ của con đường chuẩn bị (hơi nóng, đỉnh cao, tính kiên nhẫn, và những đức tính thế gian cao cả nhất).
  3. Cuối cùng, tánh không được thể nghiệm một cách trực tiếp, không vướn một chút ô nhiễm của h́nh tướng nhị nguyên giờ đă tan biến. Đây là bước đâu của con đường nh́n thấy – con đường chứng nghiệm trực tiếp đầu tiên chân lư về bản tánh sâu xa của hiện tượng (pháp). Trong Đại Thừa, đây là bắt đầu mười cấp bực của Bồ Tát (Thập Địa - gọi là địa vị trên đó những đức tính tâm linh được sinh khởi). Suốt trong giai đoạn của con đường nh́n thấycon đường thiền quán, hai loại chướng ngại, gây ra do trí thông minh và bẩm sinh, đều được vượt qua. Những trạng thái của tâm tạo ra từ trí thông minh đưa đến sự bám chặt vào những hệ thống sai lầm. Ví dụ có những môn đồ của một số trường phái Phật Giáo tin tưởng rằng các hiện tượng (pháp) hiện hữu một cách giả lập bằng tính chất riêng của chúng, đặt trên “lư luận” không có cơ sở rằng nếu các hiện tượng (pháp) không được thiết lập bằng cách đó, chúng không thể hoạt động. Loại lầm lẫn nầy, bị ô nhiễm bởi một hệ thống sai lạc về giáo lư, được gọi là giả tạo, hoặc sở tri. Ngay cả khi bạn không tiếp thu những thiên hướng mới qua sự suy nghĩ bằng khái niệm sai lầm trong đời sống nầy, mọi người đều có trong gịng liên tục của tâm thức những thiên hướng được thiết lập bởi chấp vào những quan điểm sai lầm trong những đời trước.

Ngược lại, những trạng thái sai lầm bẩm sinh của tâm đă hiện hữu trong tất cả chúng sanh - từ côn trùng cho đến con người - từ thời vô thủy, và vận hành theo ư chí của chúng không dựa vào sách vở và lư luận sai lầm.

  1. Những chướng ngại về sở tri được loại trừ bằng phương pháp nh́n thấy, ở đó những chướng ngại nội tại khó vượt qua hơn (v́ những trạng thái sai lầm nầy của tâm đă có từ vô thủy). Chúng phải được dọn sạch bằng việc thiền quán liên tục về ư nghĩa của tánh không. V́ sự thiền quán đó phải được thực hành qua một thời gian dài, giai đoạn nầy của con đường tu tập được gọi là con đường thiền quán. Thật vậy, bạn đă thiền quán về tánh không, nhưng con đường thiền quán liên hệ đến một bối cảnh rộng lớn.

Ở đây, bạn đi qua chín cấp bực (địa) c̣n lại của Bồ tát. Trong mười địa, bảy địa đầu tiên được gọi là bất tịnh, ba địa sau được gọi là thanh tịnh. Lư do là ở bảy địa đầu bạn vẫn c̣n trong tiến tŕnh loại trừ phiền năo và như vậy bảy địa nầy chưa được tịnh hóa. Giai đoạn đầu của địa thứ tám bạn đang loại bỏ các phiền năo. Sự thăng bằng của các điạ thứ tám, chin và mười cho phép bạn vượt qua những chướng ngại để đạt được toàn tri.

  1. Giờ đây, qua việc thực hành thiền quán rắn chắc như kim cương đạt được ở giai đoạn cuối trong mười địa - vẫn c̣n những chướng ngại chưa được vượt qua - bạn có thể làm tiêu tan dần hiệu quả của những chướng ngại rất vi tế để đạt đến toàn tri. Khoảanh khắc rất nhỏ của tâm thức trở nên một ư thức toàn tri, và cùng lúc bản tánh sâu xa của tâm trờ thành Thân Tự Tánh của một vị Phật. Đây là con đường thứ năm và cuối cùng, con đường vô học (không c̣n phải học hỏi). Từ luồng khí hay năng lượng rất vi tế - là một thực thể tồn tại với tâm đó - những h́nh tướng thanh tịnh và bất tịnh khác nhau hiện ra để giúp đỡ chúng sanh; những h́nh tướng nầy được gọi là những Sắc Thân của một Đức Phật. Đây là Phật Tánh, một trạng thái của suối nguồn làm lợi lạc và hạnh phúc cho tất cả chúng sanh.

Tôi xin một phút để nói về nhiều sự hiểu lầm về việc phụ nữ có thể đạt được Phật Tánh hay không. Trong Đại Thừa Hiển Giáo, không thấy nói rằng phụ nữ không tthể thành Phật. Tuy nhiên, các kinh điển nói rằng, trong khi tu tập để tích tập công đức trong ba đại kiếp, đến lúc các hạnh nghiệp được chín muồi như các tướng tốt và vẻ đẹp của một đức Phật; lúc bấy giờ, theo Đại Thừa Hiển Giáo, tự nhiên có thân thể của một người nam. Những văn bản nầy cũng nói rằng trong kiếp cuối cùng trước khi thành Phật, người đó cần có thân thể của một người nam. Tuy nhiên, Mật Giáo Tối Thượng, mà chúng tôi cho là hệ thống sau cùng, nói rằng không những phụ nữ có thể thành Phật nhưng người đó c̣n có thể thành Phật ngay trong kiếp nầy.

 

NHỮNG TÍNH CHẤT CỦA PHẬT TÁNH

Trong mọi h́nh thức Phật Giáo, sự tu tập đặt nèn tảng trên ư hướng thoát khỏi sự sinh tử luân hồi. Thêm vào đó, trong Đại Thừa hành giả được thúc đẩy bởi ư hướng hướng về tha nhân trên con đường giác ngộ. Trong Mật Giáo, qua các kỹ thuật làm tăng sự phát triển thiền quán hợp nhất của chỉ và quán, hành giả có thể đạt đến trạng thái của Phật Tánh mà ở đó mọi chướng ngại - những phiền năo chướng cản trở sự giải thoát khỏi luân hồi và những chướng ngại về trí tuệ cản trở việc đạt đến Phật Tánh – đă được loại trừ.

Những đức tính của một vị Phật được diễn tả như có nhiều “thân” được chia làm hai loại chính:

-          Pháp Thân (Chân Thân), để viên măn hạnh phúc cho chính ḿnh.

-          Sắc Thân, để viên măn hạnh phúc cho chúng sanh.

Sắc Thân lại được chia ra tùy theo cách xuất h́ện ở nhiều mức độ thanh tịnh và không thanh tịnh: những vị tu tập cấp cao có thể thể nhập Viên Măn Báo Thân. Những hành giả ở những mức độ khác thể nghiệm nhiều Hóa Thân khác nhau. Chân Thân cũng được chia ra làm hai loại, Thân Bản Nhiên (Pháp Thân) và Thân Trí Tuệ. Thân Bản Nhiên có thể được chia thành một trạng thái thanh tịnh tự nhiên và một trạng thái thanh tịnh hóa từ sự ô nhiễm. Thân Trí Tuệ có thể được chia ra tùy theo nhiều quan điểm khác nhau. Cuốn Trang Nghiêm Cho Sự Chúng Nghiệm Trong Sạch của ngài Di Lặc có nêu ra hai mươi mốt bộ trí tuệ không ô nhiêm và hai mươi mốt bộ nầy có thể được chia ra thành một trăm bốn mưới sáu bộ.

 

TU TẬP TRÊN CON ĐƯỜNG DÀI

Điều nầy đă được tŕnh bày sơ qua về: nền tảng – hai chân lư, giả lập và cứu cánh; các con đường được xây dựng từ nền tảng đó - từ bi và trí tuệ; kết quả của những con đường - Sắc Thân và Pháp Thân của một vị Phật. Sẽ có nhiều ích lợi nếu có cái nh́n tổng quan về cơ cấu của sự tu tập, nhưng cần nhớ rằng sự chứng nghiệm được phát sinh từ nhiều nguyên nhân và điều kiện - hiểu biết đúng, tích tập công đức, và vượt qua những chướng ngại. Nếu trước tiên không tích tập công đức và làm trong sạch các nghiệp xấu, khó có thể đạt được sự chứng ngộ với duy chỉ một việc tham thiền. V́ vậy, việc quan trọng là thực hiện tất cả những đ̣i hỏi đầu tiên nầy.

Thực hiện những đ̣i hỏi đầu tiên không phải là làm xong một số lượng nào đó, hoặc hoàn tất việc nhập thất ba năm ba tháng (như một số người tưởng tượng từ việc có nhiều người nhập thất thời gian lâu như vậy), hoặc trong một thời gian nào đó. Thay v́ vậy, bạn phải tích tập công đức và làm sach những chướng ngại cho đến khi một số chứng nghiệm nào đó xảy đến. Bạn có thể để cả trọn đời làm việc đó, với mục đích làm những cho đời sau khá hơn. Đôi khi, v́ thiếu sự hiểu biết, người đó thực hiện việc nhập thất trong một thời gian lâu dài để cuối cùng kiêu hănh rằng ḿnh đă hoàn tất việc nhập thất. Sự tăng trưởng ḷng kiêu hănh dẫn đến sự tăng trưởng sự giận hờn, ganh tỵ và hơn thua. Điều tương tự có thể xảy ra với sự hiểu biết giao lư suông theo sách vở. Không phải là việc dễ dàng v́ phiền năo rất phức tạp.

Tu tập không phải là điều ǵ bạn thực hiện trong vài tuần lễ hoặc vài năm. Nó trải dài qua nhiều đời, từ niên kỷ nầy đến niên kỷ khác. Như chúng ta đă thấy, một số kinh sách nói rằng sự giác ngộ được đạt đến sau khi tích tập công đức và trí tuệ qua ba đại kiếp. Nếu bạn coi sự phát biểu nầy là đúng, nó có thể khuyến khích bạn nên có một thái độ kiên tŕ, bền bỉ qua những hoàn cảnh khó khăn. Nếu điều nầy làm cho bạn buồn, đó có thể do từ sự mong muốn chứng ngộ Phật Tánh nhanh chóng v́ ḷng lân mẫn lớn lao của bạn đối với người khác. Nó cũng có thể là dấu hiệu bạn không có đủ can đảm. Giác ngộ không thể đạt được mà không phải thực hành một cách khó khăn. Nghĩ ngược lại có nghĩa là bạn đang che dấu một h́nh thức nào đó của ḷng ích kỷ.

*     *     *

Đây là toàn bộ tiến tŕnh của con đường tu tập. Mặc dù người Tây Tạng có thể không có tài sản trong ví đựng tiền, nhưng họ có gia tài nầy cất giữ trong tâm! Những ư hướng khởi đầu tốt đẹp của các tôn giáo không đủ; chúng ta phải thực hiện chúng trong đời sống hằng ngày trong xă hội. Sau đó chúng ta có thể biết được giá trị chân thật của những giáo lư của các tôn giáo đó. Nếu một người Phật tử tham thiền trong chùa nhưng khi ra khỏi chùa không sống theo những lư tưởng thiền quan đó th́ đó là điều không tốt. Chúng ta phải thực hiện trong đời sống hằng ngày.

Giá trị đích thật của sự tu tập được t́m thấy khi chúng ta đối diện với một giai đoạn khó khăn. Khi chúng ta vui sướng và mọi việc xảy ra một cách trôi chảy, sự tu tập dường như không có ǵ cấp bách, nhưng khi chúng ta đối diện với những khó khăn như bịnh hoạn, già, chết, hoặc những hoàn cảnh không vừa ư khác, rất khó khăn để kiểm soát ḷng thù hận, sự xúc động, và sử dụng tâm ư tốt để quyết định cách thức đối diện sự khó khăn với ḷng kiên nhẫn và b́nh tỉnh.

Nếu chúng ta thực hành theo cách đó, niềm hy vọng đầu tiên của tôi là chúng ta có thể vượt qua sự khó khăn, và nếu không vượt qua được, ít nhất sự khó khăn không thể quấy rầy sự an b́nh trong tâm của chúng  ta. Đó là điều tốt, có phải không? Bạn đang đối diện với t́nh huống và giữ được sự an b́nh trong tâm – không sử dụng thuốc hoặc cố gắng để tâm trí vào chỗ khác. Đó là lư do chúng ta rất thích những ngày cuối tuần và những dịp nghỉ hè! Năm ngày một tuần bạn rất bận rộn, làm việc siêng năng để kiếm tiền, rồi vào ngày cuối tuần bạn đi đến một nơi xa nào đó với số tiền kiếm được để vui hưởng! Điều nầy có nghĩa là bạn đang cố gắng để đưa tâm trí bạn ra khỏi vấn đề khó khăn của ḿnh. Nhưng vần đề vẫn c̣n y nguyên.

Tuy nhiên, nếu bạn có thái độ tinh thần tốt, bạn không cần phải lái bạn về hướng khác. Khi bạn có thể đối diện với t́nh huống và phân tích vấn đề, giống như một tảng băng lớn trong nước, nó sẽ từ từ tan đi. Nếu bạn tu tập một cách thành tâm, bạn sẽ thể nghiệm được giá trị chân thật của nó.

Theo lời của Đức Phật, giáo pháp của ngài sẽ kéo dài năm trăm năm. Khi hết năm trăm năm đó nó sẽ bị hủy diệt bởi một người là hiện thân của chính Đức Phật, bởi v́ lúc đó giáo pháp sẽ không c̣n giá trị nữa. Tuy nhiên, có một tỷ hệ thống thế giới giống như hệ thống thế giới của chúng ta, với vô số tỷ thế giới. Một số trong các thế giới đó có giáo pháp mới được đưa vào; một số thế giới giáo pháp đang suy tàn. Giáo pháp luôn luôn liên tục ở nơi nào đó trong mọi lúc. Đức Phật không bao giờ biến mất, và giáo`pháp không bao giờ biến mất.

 

TÓM TẮT VIỆC TU TẬP HÀNG NGÀY

Đây là những tóm lược về sự thực hành được nêu ra trong toàn bộ cuốn sách. Ở đây, hăy tập trung vào những điều thích hợp với cấp độ của bạn. Hoặc, bạn có thể xen kẻ giữa chúng trong ṿng một tuần. Kiên tŕ tu tập lâu ngày, những sự tu tập nầy sẽ trở nên càng ngày càng quen thuộc và đời sống của bạn sẽ có ư nghĩa hơn.

 

Giới Hạnh Cho Sự Giải Thoát Cá Nhân

1.   Thường xuyên quán xét động lực thúc đầy (tâm từ bi) tùy theo khả năng của bạn. Ngay trước khi rời khỏi giường vào buổi sáng, hăy thiết lập một nhăn quan bất bạo động, không lộng hành cho một ngày. Vào buổi tổi quán xét lại những ǵ đă làm trong ngày.

2.   Ghi nhận có bao nhiêu khổ đau trong cuộc đời của bạn:

-          Có sự đau đớn về thể xác và tinh thần mà bạn tự nhiên t́m cách để loại trừ, như bịnh, già và chết.

-          Có những kinh nghiệm nhứt thời, như thức ăn ngon, việc đó dường như vui thú bên ntrong và tự nơi chính chúng, nhưng nếu tiếp tục ăn th́ sẽ sinh đau – đây là sự khổ về biến dịch. Khi một t́nh huống thay đổi từ vui thú sang khổ đau, hăy suy tư về sự việc rằng bản tánh sâu xa của sự vui thú ban đầu đang tự biểu lộ. Bám víu vào những sự vui thú hời hợt đó sẽ chỉ đem đến khổ đau hơn.

-          Quán xét cách bạn bị chi phối bởi một tiến tŕnh toàn thể của sự việc xảy ra, thay v́ nằm trong sự kiểm soát của bạn, lại nằm trong ảnh hưởng của nghiệp và phiền năo.

3.   Từ từ phát triển một cái nh́n thực tế về thân thể qua sự khảo sát các yếu tố tạo ra nó – da, máu, thịt, xương, và những thứ khác.

4.   Phân tích cuộc sống của bạn một cách kỹ lưỡng hơn. Cuối cùng bạn sẽ cảm thấy không muốn bạc đăi nó trong việc làm cho nó trở thành một chiếc máy hoặc chỉ biết kiếm tiền.

5.   Nhận lănh một thái độ tích cực trước sự khó khăn. Quán tưởng rằng khi trải qua một hoàn cảnh khó khăn, cùng lúc bạn đang làm giảm những kết quả xấu xa của nghiệp mà bạn sẽ phải trả trong tương lai. Trong việc rèn luyện tinh thần, bạn nhận lănh gánh nặng khổ đau cùng loại của mọi người.

6.   Đánh giá những kết quả tiêu cực và tích cực có thể có về những cảm nhận như tham, sân, ganh, ghét. Khi thấy rơ ràng rằng những hậu quả của chúng là có hại, bạn sẽ đi đến kết luận rằng không có những kết quả tốt cho tính sân. Phân tích thêm, dần dần niềm tin của bạn sẽ mạnh lên; suy tư nhiều lần về những bất lợi của ḷng sân sẽ giúp bạn nhận thấy rằng nó thật vô nghĩa, và c̣n tội nghiệp nữa. Quyết định nầy sẽ làm cho ḷng sân dần dần suy giảm.

7.   Đă nhận ra phạm vi của đau khổ, t́m ṭi nguyên nhân của nó, và nhận ra rằng nguồn gốc của đau khổ là sự ngu dốt về bản tánh chân thật của con người và sự vật, và rằng tham lam, ganh ghét, vân vân đặt nền tảng trên sự ngu dốt nầy. Nhận thấy rằng sự đau khổ có thể được loại trừ, có thể được làm tiêu tan trong bầu trời thực tại. Suy tư rằng sự chấm dứt chân thật nầy được đạt tới qua sự tu tập giới, định và huệ - ba con đường đạo.

8.   Ghi nhận sự bám víu vào thực phẩm, áo quần, và nhà cửa, và thọ nhận sự tu tập hạnh hài ḷng của đời sống tu sĩ vào đời sống tại gia. Hài ḷng với thức ăn, áo quần, chỗ ở vừa phải. Dùng thời giờ rănh rỗi để tu tập thiền quán để có thể vượt qua nhiều khó khăn hơn.

9.   Phát triển ḷng mong muốn mạnh mẽ trong việc ḱm chế sự làm hại người khác, bằng hành động hay bằng lời nói, cho dù bạn bị quất rầy, nhục mạ, chửi rủa, xô đẩy hay đánh đập.

Giới Hạnh Trong Sự Quan Tâm Đến Tha Nhân

Thực hành sự quán chiếu năm bước để phát triển ḷng từ bi:

1.   Giữ tâm b́nh tịnh và sáng suốt

2.   Về bên phải trước mặt bạn, quán tưởng một h́nh ảnh của chính bạn, ích kỹ và vị ngă.

3.   Về bên trái trước mặt bạn, quán tưởng một nhóm người nghèo khổ, những người đau khổ không liên quan ǵ đến bạn, không phải bạn bè cũng không phải kẻ thù.

4.   Quan sát hai phía với ḷng b́nh tịnh. Bây giờ hăy nghĩ, “Cả hai đều nuốn được hạnh phúc. Cả hai đều muốn giải thoát khổ đau. Cả hai đều có quyền thực hiện những mục đích của họ.”

5.   Suy nghĩ điều nầy: Thông thường chúng ta muốn hy sinh điều tốt tạm thời cho điều tốt lâu dài hơn, do đó lợi ích của số đông người đang đau khổ bên trái quan trọng hơn một con người ích kỹ ở bên phải nhiều. Ghi nhận tâm của bạn tự nhiên xoay về phía đám đông.

Thực hành nghi thức hướng đến sự giác ngộ.

Trước tiên thực hành bảy bước tiên khởi:

1.   Quy kính đức Phật Thích Ca Mâu Ni vây quanh bởi vô số Bồ Tát, được quán tưởng đầy cả bầu trời trước mặt.

2.   Cúng dường tất cả những phẩm vật tuyệt vời – dù bạn có sở hữu chúng hay không – bao gồm thân thể, tài sản, và đức hạnh của bạn, đến chư Phật và Bồ tát.

3.   Phát lồ vô lượng nghiệp xấu của thân, miệng và ư mà bạn đă gây ra có hại cho người khác. Hối lỗi đă tạo chúng, và muốn chừa bỏ trong tương lai.

4.   Ca tụng từ tận đáy ḷng những đức hạnh của chính bạn và của người khác. Hoan hỷ với những việc tốt mà bạn đă làm trong đời nầy và các đời quá khứ, nghĩ rằng: “Tôi đă làm được việc tốt.” Hoan hỷ với những đức hạnh của người khác, trong đó có chư Phật và chư Bồ tát.

5.   Khẩn cầu các Đức Phật đă chứng quả toàn giác nhưng chưa giáo hóa thuyết pháp đề làm lợi ích cho những chúng sanh đau khổ.

6.   Khẩn cầu chư Phật không nhập diệt.

7.   Hồi hướng sáu sự tu tập nầy về quả giác ngộ vô thượng.

Sau đó thực hành phần chính trong nghi thức hướng đến sự giác ngộ:

1.   Với qưyết tâm mạnh mẽ chứng đạt Phật Tánh để làm lợi ích cho chúng sanh, quán tưởng một Đức Phật ở trước mặ, hoặc vị thầy coi như một vị đại diện của Đức Phật.

2.   Đọc ba lần làm như đang đọc theo vị đó:

Cho đến khi con đạt được giác ngộ con nguyện quy y Phật, Pháp và Tăng già.

Bằng sự tích tập công đức trong việc bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ, nguyện con chứng đắc Phật Tánh để giúp đỡ tất cả chúng sanh.

Để duy tŕ và làm tăng trưởng tâm vị tha thâm sâu nầy trong đời nầy, thực hành những điều sau đây:

1.   Luôn luôn nhắc nhở những lợi ích trong việc phát triển một ư hướng được giác ngộ v́ lợi ích kẻ khác.

2.   Chia ngày ra làm ba thời và đêm ra làm ba thời, và trong mỗi thời dùng một ít thời gian hoặc thức dậy và thực hành việc quán tưởng năm bước đă nêu ra ở trước. Thực hành việc quán tưởng năm bước ba lần vào buổi sáng khoảng mười lăm phút mỗi lần và ba lần vào buổi tối khoảng mười lăm phút mỗi lần cũng đủ.

3.   Loại bỏ tư tưởng bỏ mặc sự lợi ích cho dù của một chúng sanh.

4.   Càng nhiều càng tốt, thưc hiện những công việc đạo đức với một thái độ tốt, và phát triển một sự hiểu biết đúng đắn về bản tánh của thực tại, hoặc duy tŕ ḷng mong muốn có được sự hiều biết đó và cố gắng thực hiện.

Để duy tŕ và tăng cường ḷng vị tha sâu xa nầy trong những đời vị lai:

1.   Không nói dối với bất cứ người nào, trừ khi bạn có thể giúp ích thật nhiều cho người khác với sự nói dối

2.   Trực tiếp hay gián tiếp giúp đỡ người khác tiến về sự giác ngộ.

3.   Đối xử với mọi người với ḷng kính trọng.

4.   Không bao giờ lừa đảo người nào, và luôn luôn trung thực.

Từ thâm sâu, luôn luôn suy nghĩ: “Nguyện tôi có thể làm lợi ích cho tất cả chúng sanh.”

 

Thiền Định

1.   Chọn một đối tượng thiền quán và tập trung tâm của bạn vào đó, cố gắng đạt đến và duy tŕ sự an định, trong sáng và cường độ. Loại trừ sự buông thỏng và sự náo động.

2.   Đồng thời, nhận ra trạng thái nền tảng của tâm không bị niệm tưởng làm ô nhiễm, trong chính trạng thái của nó - thuần trong sáng, bản tánh hiểu biết của tâm. Với chánh niệm và nội quán, an trú trong trạng thái đó. Nếu niệm tưởng khởi lên, chỉ nh́n vào bản chất thật sự của niệm tưởng đó; việc nầy sẽ làm cho nó yếu đi và tự tan biến.

 

Trí Tuệ

Là sự rèn luyện việc nhận ra cách các pháp và chúng sanh xuất hiện một cách sai lầm trong nhận thức, thực tập những việc sau đây:

1.   Quan sát một sự vật chẳng hạn như một chiếc đồng hồ hiện ra trong một cửa tiệm khi lần đầu tiên bạn nh́n thấy nó, sau đó xem sự thay đổi trong diện mạo và trở nên rơ ràng hơn khi ḷng ham thích của bạn tăng lên, và cuối cùng cách nó hiện ra sau khi bạn đă mua nó và coi nó là của bạn.

2.   Ghi nhận vào những thời điểm khác nhau cách thế mà bạn hiện ra trước tâm thức của chính bạn, ở trong và của chính bạn, không tùy thuộc vào tâm và thân.

3.   Sau đó, thường xuyên suy tư về những hiện tượng xuất hiện trong mối liên hệ nhân và duyên, và quan sát chúng mâu thuẩn thế nào với cách người và vật hiện  ra như hiện hữu một cách bản hữu. Nếu có khuynh hướng hư vô, hăy quán xét xa hơn về duyên khởi. Nếu, do sự thiền quán về nhân và duyên, bạn có khuynh hướng thiên về sự hiện hữu bản hữu của các pháp, hăy tập trung mạnh vào viêc phân tích sự trái ngược giữa tính tương thuộc và sự thể hiện cứng chắc đó như thế nào. Chắc chắn bạn sẽ chuyển từ cái nh́n nầy sang cái nh́n kia; con đường trung dung sẽ từ từ được t́m thấy.

Thêm vào đó:

1.   Nhận ra bản tánh sáng láng và hiểu biết của tâm, không bị che mờ bởi niệm tưởng và không có bất cứ một sự che phủ nào của khái niệm;

2.   Thăm ḍ bản tánh sâu xa của tâm để khám phá ra sự vắng bóng về sự hiện hữu bản hữu, tánh không của nó. Suy tư về sự tùy thuộc của tâm vào nhân, duyên, và những thành phần tạo ra nó. Đối với tâm, bất cứ một khoảng thời gian nào tâm - một phút hay một sát na – đếu tùy thuộc vào những thành phần trước và sau của khoảnh khắc đó.

3.   Cố gắng nhận rơ tánh tương hợp của sự biểu hiện của tâm với sự rỗng không về sự hiện hữu bản hữu của nó; nh́n thấy hai cái nầy nâng đỡ lẫn nhau như thế nào.

 

Mật Pháp

V́ sự thực hành Mật Pháp trước tiên là chuyển hóa cách nh́n về chính bản thân, tha nhân, và môi trường chung quanh, nó có thể có ích lợi để quán tưởng chính bạn có một tâm từ bi, thân thanh tịnh, và các hạnh lợi ích kẻ khác.

*     *     *

Mặc dù hiểu biết của tôi có giới hạn và kinh nghiệm của tôi cũng rất nghèo nàn, tôi đă cố gắng hết sức để giúp các bạn hiểu trọn vẹn giáo lư của Đức Phật. Xin bạn hăy thực hiện bất cứ điều ǵ trong những trang sách nầy có ích cho bạn. Nếu bạn theo một tôn giáo nào khác, xin hăy làm theo những ǵ giúp đỡ được bạn. Nếu bạn không nghĩ là nó lợi ích, hăy để nó qua một bên.

 

sen 5 OK2