Ngài đă đi qua trần gian bất hạnh
Vẽ con đường từng bước thoát tử sinh
Con đường từ bóng tối đến quang minh
Con đường đó, bước lên là ánh sáng. (*)

(*)
Xem toàn bài "Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca": http://www.searchvn.net/thigioi/cuocdoiducphat.htm

oOo


GIẤC MỘNG LỜI KINH

Người đă in những dấu chân trên tuyết
Để gió cuốn đi và tuyết xóa đi
Núi Hy Mă ngàn năm lung linh ánh nguyệt
Và dấu chân Người thành giấc mộng uy nghi.

Tám mươi năm vạch mộng t́m vết
Không thấy tăm hơi chỉ thấy mây trắng trên đầu
Mộng với thực nào ai hay biết
Chỉ thấy Người như mây trắng trên cao.

Cuốn Nhật Kư là giấc mộng lớn
Và cuộc đời Thầy cũng giấc mộng nguy nga
Nh́n vào mộng t́m phương trời cao rộng
Như nh́n mây để thấy cơi trời xa.

T́m Sư Ông, t́m Thầy qua giấc mộng
Như t́m tánh Không qua ảo ảnh lời Kinh
Con quỳ xuống dưới chân Người huyễn động
Để thấy ḿnh trong bóng mát hư linh.

oOo


Có lúc muốn lên cao
Để cùng trời đất rộng
Nghĩ ân Phật rộng sâu
Giữa đời hành Vô Lượng (*)
(Kính ngưỡng những vị xuất thế hành hoạt giữa đời thường)

(*) Bốn Vô Lượng: Từ, Bi, Hỉ, Xả.
H́nh: Đức Đệ Nhất Tăng Thống GHPGVNTN Thích Tịnh Khiết va HT Thích Trí Thủ.

oOo


ĐỘI ƠN THẦY TỔ

Đội ơn Thầy Tổ mở con đường
Hơn nửa đời người gắng đảm đương
Con mắt vẫn c̣n vương lắm bụi
Xin Thầy trở lại, được bên chân.

oOo


VỀ THĂM CHÙA CŨ

Về thăm chùa cũ tưởng h́nh dung
Tháp báu thành mây, ảnh ngưỡng trông
Chớm hỏi: Đây?-Không! ; Kia?-Chẳng phải!
Này?-Không! ; C̣n nọ?-Cũng là không!
Chân h́nh in dấu đầy sau trước
T́m kiếm chân h́nh, đục mắt trong.

oOo


Đến rồi đi, đến rồi đi
Đạo tràng như thế bất tư ngh́
Gặp duyên ghé lại không người biết
Không dấu, không duyên, không trí bi.
(Đạo Tràng Không Đạo Tràng) (*)

(*)
Sư ông và Thầy là những bậc không lưu dấu
T́m Sư ông, t́m Thầy ở chỗ nào?
Thầy thường chỉ vào hư không hỏi: "Thấy không?"
Gơ vào hư không hỏi: "Nghe không?"
Thật không có chỗ để hạ thủ.
Kinh dạy:
Nếu lấy sắc thấy ta
Lấy âm thanh cầu ta
Người ấy hành đạo tà
Không thấy được Như lai.

oOo


Bàn chân bước, bước măi
Qua cuộc thế trống không
Gặp duyên th́ ghé lại (*)
Rồi lại bước, vô cùng...
(Đầu Năm Nhớ Thầy)

(*) Có lần Thầy nói: Thầy như người đi đường, gặp duyên th́ ghé lại...

oOo


Tuối già như nước biển
Sóng sóng đều như nhau
Sự đời là ảnh hiện
Phải, trái mệt ḷng thôi.

oOo


Đi bộ trên đồng cỏ
Cơi Phật môt màu xanh
Nguyện chúng sanh trong đó
Nhận ra cơi an lành.
(Đi Bộ Trên Đồng Cỏ)

oOo


Đi bộ qua rừng yên tĩnh
Bàn chân chạm bước Thầy xưa (1)
Cây lá ngàn năm vẫn tịnh
Tiếng chim khẻ động yên hà. (2)
(Đi Bộ Trong Rừng)

(1) Ngày xưa thường đi bộ theo Thầy.
(2) Yên hà: Khói và ráng. Chỉ nơi vắng vẻ cùng tịch; nơi người ở ẩn.

oOo


Đi bộ ven bờ hồ
Nước trong, ḷng thanh tịnh
Ảnh nước tiếp mây trời
Một màu tâm với cảnh.
(Đi Bộ Ven Hồ)

oOo


Mùa Phật Đản sinh nghĩ đến
Ân Thầy, ân Tổ truyền thừa
Trí tuệ, Từ bi như biển
Giữa đời năm trược đ̣ đưa.

oOo


Có lúc cũng thấy buồn
Nh́n đất trời muốn khóc
Đức Phật xa ngh́n trùng
Các vị Thầy cũng khuất.
(Mùa Phật Đản nhớ Phật, nhớ Thầy)

oOo


Nghe lợi danh tin tức
Có chút khởi trong ḷng
Th́ bèn nhắm mắt lại
Quán vô thường, trống không.

Khởi tâm làm một việc
Không ích, chẳng v́ thương
Th́ bèn nhắm mắt lại
Quán trống không, vô thường.

Kỷ niệm xưa gợi lại
Có chút nhớ trong ḷng
Th́ bèn nhắm mắt lại
Quán vô thường, trống không...

oOo


Tuổi già cái chết đến kề bên
Chút Giải lơ mơ: ḿ ăn liền
Nhớ nghĩ vô thường luôn trước mắt
Gắng không giải đăi trụ Tâm nhiên. (*)
(Tự Nhủ)

(*) Tâm không tham, không sân, không si, không phân biệt, không nghĩ thiện không nghĩ ác... ,tự nhiên trống không.

oOo


Mỗi ngày thuờng đi bộ
Chạm đất bước đi thôi
Trong ngoài đều tịch tỏ
Trống không lại một người. (*)

(*)

Nói theo Tây Sơn Đại Sư:
"Toan bảo không ai
Lại có một người.
(將謂無人。
賴有一箇。
Tương vị vô nhân
Lại hữu nhất cá.)"
(Thiền Gia Quy Giám, Tây Sơn Đại Sư ( Cao Ly, 1520 ~ 1604 ))

"Một người" ở đây là "Ngă" trong "Thường, Lạc, Ngă, Tịnh."

Vị Đạo sư Ấn độ Nisargadatta Maharaj nói: "Trí tuệ nói với tôi rằng tôi không là ǵ cả. T́nh thương nói với tôi rằng tôi là tất cả. Đời sống của tôi chảy giữa hai cái đó."
Sống trong Tánh Giác cũng như vậy: gồm cả Trí tuệ và Từ bi - Tánh Không và Tánh Sáng.

oOo


Mắt già không cầu rơ thấy
Lăng tai chẳng khứng nghe nhiều
Người hỏi nghe thời đáp lại
Ra vào tự tại, tự phiêu...

oOo


Trên cao ngồi ngó tuyết
Trắng một màu mênh mông
Thảng nghe hơi thở động
Một thoảng nhớ trong ḷng...
(Uống cà phê ngó tuyết tháng Tư)

oOo


Thấy thương hai con chim
Chuyền cành rồi đứng ngó
Dáo dác đứng không yên
Lại chuyền cành đứng ngó...
(Sân Sau Ngồi Ngó)

oOo


Bớt luận bàn, viết lách
Thêm thời gian thực hành
Quẩn quanh hoài cửa Giải
Già chết đến kề bên...
(Tự Nhủ)

oOo


Người em báo phóng sanh
Cá tung lội vui mừng
"Chút tự do" - Thương quá
Trong ngục tù tử-sinh.
(Người em họ báo tin phóng sanh)

oOo


Phật Đạo chẳng nhiều ǵ
Không thị cũng không phi (1)
Đói ăn, mệt đi nghỉ (2)
Biết Không Biết mọi th́ (3)

(1)

Ngài Đạo Nguyên nói:

"Đi vào đạo Phật là chấm dứt phân biệt thiện và ác, từ bỏ phân biệt tốt và xấu."

"Đúng và sai là tạm thời, nhưng thời gian không đúng hay sai. Đúng và sai là Pháp, nhưng Pháp không đúng hay sai. Trong sự thăng bằng của Pháp, sai được làm cho thăng bằng. Trong sự thăng bằng của Pháp, đúng được làm cho thăng bằng."

Đúng và sai đều khởi từ Tánh Giác, tánh Không. Trong tâm trống không, đúng và sai đều như hoa đốm.

(2)

Một vị tăng hỏi Thiền sư Viên Chiếu (Việt Nam, 999 – 1090):
"Chư Tổ truyền nhau là truyền cái ǵ?".
Sư đáp:
Sư đáp: "Khi đói kiếm thức ăn
Khi lạnh xin áo mặc." (2.1)
(Cơ lai tu tầm thực
Hàn tức hướng cầu y.)

(2.1)
B́nh Thường Tâm.
B́nh Thường Tâm là giác ngộ cái b́nh thường, rơ ràng cái thực tại. Thực tại là cái cá thể hiện trong toàn thể, toàn thể hiện trong cá thể, như ngài Đạo Nguyên nói: "Nếu chúng ta nghi ngờ sự bước đi của núi chúng ta chưa biết sự bước đi của chúng ta. Khi chúng ta biết sự bước đi của chúng ta, chúng ta chắc chắn biết sự bước đi của núi." "Mỗi khoảnh khắc là toàn thể hiện hữu, mỗi khoảnh khắc là toàn bộ thế giới."

(3)

Thiền sư Cảm Thành của Việt Nam (thế kỷ thứ 9) nói: "Khắp nơi là cơi Phật chưa từng che dấu." V́ phiền năo, chúng sanh không tương ưng được với đó. Cơi Phật đó là cơi không sai biệt. Tương ưng với đó là Tâm không phân biệt: Tâm tự nhiên, Tâm b́nh thường, Tâm hiện tiền. Đó là Biết Không Biết (Giác).

Một Đạo Sĩ hỏi Đại Châu Huệ Hải:
- Có pháp nào cao hơn tự nhiên không ?
- Có
- Pháp nào?
- Biết tự nhiên.
(Đốn Ngộ Nhập Đạo Yếu Môn)

oOo


Ta bước đi giữa phố
Chống cây gậy người xưa
Mặt người nh́n không rơ (*)
Mà thân thiết từng người.

Ta dừng chân gữa phố
Chống cây gậy người xưa
Nh́n kẻ qua người lại
Thương thấu đời lại qua...

(Đi bộ phố Banff 27.2.21)

(*) Ai cũng đeo khẩu trang.

oOo


Vào bàn ăn mỗi bữa
Con sắm đủ thức dùng
Nghĩ thương người già cả
Có con cháu dửng dưng...

oOo


Chống gậy đi trong gió
Tuyết bay phủ bước người
Trước, sau mờ mắt ngó
Bước, bước hoài, vậy thôi...
(Chiều gió đi bộ trong tuyết)

Khi nào hết bước th́ nằm
Hết ngó th́ nhắm, hết cầm th́ buông...

oOo


Chí trẻ ngang trời đất
Già đi nửa địa cầu
Bảy mươi năm nh́n lại
Trống không một kiếp người.
(Nh́n Lại)

oOo


Nửa đêm trong vắt một màu tâm
Tuyết trắng bên ngoài phủ ngập sân
Lặng tiếng thời gian năm điểm hết
Giao thừa một phút gặp ngh́n năm.
(Giao Thừa)

oOo


Thức dậy chưa tỉnh hẳn
Lật trang sách vô t́nh
Gặp chị em nàng Thúy
Ḷng gợn tiết Thanh Minh…

Lửa từ xưa vẫn đỏ
Tưởng tắt dễ được đâu
Thôi th́ cứ để đó
Rồi sao nữa, tính sau…

oOo


Trống không không ngại chết về đâu (1)
Cả vũ trụ đây thảy nhiệm mầu
Chốn chốn, thời thời đều chốn Phật (2)
Nhân duyên luôn thuận lẽ Bi Từ.
(Nghĩ về sự chết khi những người bạn ra đi.)

(1)

THIỀN GIA QUY GIÁM (GƯƠNG THIỀN):

Người phàm khi đến lúc sắp ĺa đời chỉ quán năm ấm là không, bốn đại không có tự tánh, Tâm chân thật không có h́nh tướng, không đi không đến, khi sanh Tánh cũng không sanh, khi chết Tánh cũng không mất, tỏ im tṛn lặng, tâm và cảnh cùng một thể.

Chỉ cần ngay lập tức thông sụốt được như vậy, không bị ba đời ràng buộc (ràng buộc vào nhân quả), liền là người tự do ở ngoài thế gian. Khi đó, thấy chư Phật không khởi tâm theo nương, thấy địa ngục không khởi tâm sợ hăi. Chỉ tự vô tâm th́ cùng với pháp giới (không khác). Đó là điều quan trọng. Sinh hoạt trong đời sống hằng ngày là nhân, khi chết là quả. Người tu đạo nên đem mắt quán sát.

Đến tuổi già sợ chết th́ thân cận đức Thích Ca.

Lúc nầy nên hướng soi tự kỷ
Trăm năm bóng sáng lướt qua đầu.
(如向此時明自己。
百年光影轉頭非。
Như hướng thử thời minh tự kỉ,
Bách niên quang ảnh chuyển đầu phi)

(Tây Sơn Đại Sư)

---

Ngài Đạo Nguyên dạy:

"Toàn bộ vũ trụ tan vỡ thành trăm mảnh. Trong cái chết lớn, không có trời, không có đất. Một khi thân và tâm chuyển dời, chỉ có điều này để nói: Tâm quá khứ không thể nắm bắt, tâm hiện tại không thể nắm bắt, tâm vị lai không thể nắm bắt."

---

CHỖ KHÔNG SỐNG CHẾT (1.1)

Thiền sư Thiện Hội (Việt Nam, ? - 900) có lần bảo sư Vân Phong (Việt Nam, ? - 956): "Sống chết là việc lớn, cần phải giải quyết ngay".
Sư hỏi: "Khi sống chết đến, làm sao tránh khỏi?"
Thiện Hội đáp: "Hăy nắm lấy chỗ không sống chết mà tránh".
Sư hỏi: "Thế nào là chỗ không sống chết?"
Thiện Hội đáp: "Ngay trong sống chết nắm lấy nó mới được".
Sư hỏi: "Làm sao mà hiểu?"
Thiện Hội đáp: "Ngươi hăy đi, chiều nay sẽ đến".
(Thiền Uyển Tập Anh, Lê Mạnh Thác dịch)

NGAY ĐÂY - BUÔNG (1.2)

Chiều Sư (Vân Phong) lại vào, như đă hẹn, Hội (Thiền sư Thiện Hội) bảo: "Đợi đến sáng mai đông đủ, sẽ chứng minh cho ngươi".
Sư hoát nhiên tỉnh ngộ, liền sụp lạy.
Hội hỏi: "Ngươi thấy đạo lư ǵ?"
Sư thưa: "Con đă lĩnh hội".
Hội hỏi: "Ngươi hiểu như thế nào?".
Sư đưa nắm tay lên, thưa: "Bất tiếu là cái này đây".
Hội liền bảo thôi.
(Thiền Uyển Tập Anh, Lê Mạnh Thác dịch)

(1.1) & (1.2)
Tiểu đề do người viết thêm.

(1.2)
Thời gian vốn không thật. Buông hết ư niệm về thời gian, th́ thấy được cái không sống chết ngay trong sống chết. Có thời gian th́ có đến có đi nên có sinh có diệt, không thời gian th́ không có đến đi nên không có sinh diệt. Cả hai lần trả lời, ngài Thiện Hội đều nhấn vào thời gian.


---

(2)
Thiền Sư Cảm Thành (Việt Nam, ? - 860)
Một lần có vị Tăng đến hỏi: "Thế nào là Phật?"
Sư đáp: "Khắp hết mọi nơi."
Lại hỏi: "Thế nào là tâm Phật?"
Sư đáp: "Chẳng từng che dấu"
Lại thưa: "Người học không hiểu".
Sư bảo: "Đi quá xa rồi"
(Thiền Uyển Tập Anh, Le Mạnh Thác dịch)

oOo


Bị bịnh thương người bịnh
Khí cùn, trí óc lu
Có thân không làm chủ
Thâm t́nh th́ lo âu.

Nghĩ có thân phải bịnh
Không thân khó tiến tu
Nguyện lấy thân làm chỗ
Tăng tiến Tuệ Bi Từ. (*)

Tâm như thể bông sen
Nở trên thân bốn đại
Bốn đại hợp rồi tan
Tâm sen th́ thường tại.

(Bịnh nghĩ thương người bịnh)

(*)
Đối với các vị Phạm Thiên, Từ Bi Hỉ Xả có chủ thể là các vị hướng đến đối tượng là chúng sanh.

Từ, Bi, Hỉ, Xả trong đạo Phật nằm trong Trí Tuệ tức Tánh Giác, Tánh Không, không có chủ thể và đồi tượng. Tất cả đều trống không, Từ, Bi, Hỉ, Xả cũng trống không. Đó là Nhất thề B́nh đẳng Từ Bi Hỉ Xả.

Nói về bịnh, Kinh Duy Ma Cật có đoạn:

- “Bệnh này của cư sĩ, do nhân nào mà phát khởi? Bệnh sinh ra lâu chưa? Nên dứt trừ bằng cách nào?”

Duy-ma-cật đáp: “Do si mê và ái luyến mà bệnh tôi sinh ra. Nhân v́ tất cả chúng sinh bệnh, cho nên tôi bệnh. Nếu tất cả chúng sinh được khỏi bệnh, bệnh tôi sẽ dứt. Tại sao vậy? Bồ Tát v́ chúng sinh, nên vào chốn sinh tử. Có sinh tử, ắt có bệnh. Nếu chúng sinh được ĺa khỏi bệnh, ắt Bồ Tát sẽ không c̣n bệnh. Thí như một người trưởng giả kia, chỉ có một đứa con trai mà thôi. Đứa con ấy mắc bệnh, cha mẹ cũng mang bệnh. Nếu đứa con lành bệnh, cha mẹ cũng lành bệnh. Bồ Tát cũng như vậy. Người yêu các chúng sinh như con một của ḿnh. Nếu chúng sinh bệnh, Bồ Tát cũng bệnh. Nếu chúng sinh lành bệnh, Bồ Tát cũng lành bệnh.”

Và một đoạn khác:

Lại hỏi: “Trong bốn đại: đất, nước, lửa, gió, cái nào là bệnh?”

Đáp rằng: “Bệnh này chẳng phải đất, cũng chẳng ĺa đất. Đối với các đại như: nước, lửa, gió, lại cũng như vậy. Nhưng bệnh của chúng sinh là nương theo bốn đại mà khởi. Bởi họ có bệnh, cho nên tôi bệnh.”

Do vậy, không phải như một vị Thầy đă giảng rằng: Giống như chúa Jesus chịu đóng đinh thay thế tội cho loài người, Bồ tát Duy Ma Cật bịnh thay thế cho chúng sanh.

Theo Kinh th́ Bồ tát bịnh có hai lư do:

1) Bổ tát yêu thương chúng sanh như con nên đồng cảm với chúng sanh.

2) Bồ tát nguyện sinh vào đời năm trược, mang thân tứ đại như chúng sanh để giúp đỡ chúng sanh. V́ mang thân tứ đại như chúng sanh nên cũng phải bị bịnh như chúng sanh.

C̣n bịnh của tôi là bịnh của môt chúng sanh phiền năo.

oOo


Tự nhiên vốn trống không
Tánh Biết khắp dung thông
Biết tự nhiên ấy Phật (*)
Tỏ sáng Không chiếu Không.

(*)
Một Đạo Sĩ hỏi Đại Châu Huệ Hải:
- Có pháp nào cao hơn tự nhiên không ?
- Có
- Pháp nào?
- Biết tự nhiên.
(Đốn Ngộ Nhập Đạo Yếu Môn, HT Thanh Từ dịch)

oOo


Tánh Giác là ngôi chùa
Tâm Từ là Tri khách
Tánh Giác tiếp cuộc đời
Bằng Tâm Từ vô biệt.

Một vị Thiền sư nói: Chủ đến với khách th́ sai, khách đến với chủ th́ đúng. Dụ như ngôi chùa luôn mở cửa nhưng không đến với người đời, mà người đời đến với chùa, và được chùa tiếp đón. Theo Phật Giáo Tây Tạng, Tánh Giác (Rigpa) khi tiếp xúc với pháp (thế giới hiển lộ - vô thường, ảo) th́ phát khởi Từ Bi. Đức Dalai Lama nói: Thực hành Pháp mà không phát khở tâm Từ bi th́ sự thực hành đó chưa đúng.

oOo


Uống chút bia xin xỉn (1)
Nh́n trời đất mênh mông
Tâm giống như trời đất
Trống không hiện vô cùng.

Niệm niệm trong tâm khởi
Vô cùng giữa trống không
Lấy trống không làm chủ (2)
Mặc cho niệm khởi/dừng. (3)

(1)

Ở Tây Tạng, có pháp môn uống rượu để kinh nghiệm về tánh bất nhị. Tuy nhiên bản thân không dám thực hành pháp môn nầy, chỉ là thỉnh thoảng uống chút rượu để tiêu hóa.

Nói về pháp môn uống rượu, trong các tu viện thuộc phái Kagyu ở các vừng cao Tây Tạng, các nhà sư sử dụng rượu trong việc tu tập bí mật Kim Cang Thừa. Khi Chogam Trungpa dạy Phật Pháp ở Tây phương, ông có sử dụng phương pháp nầy.

Theo Ian MacKenzie (Buddha Booze: The Practice Of Mindful Drinking), khi hành giả thực hành xong giáo pháp nền tảng (Tiều Thừa), và hướng đến việc làm lợi cho tha nhân (Đại Thừa), người đó đă sẵn sàng nhận lănh giáo pháp Kim Cang Thừa, ở đó những ngăn cấm trong Kinh được đánh giá lại. Khí đó, chất có hại như rượu được coi là có thể giúp cho hành giả. Với sự tự chủ mạnh và ư định rơ ràng, rượu là phương tiện trừ sự chấp ngă vi tế.

(2)

Trống không ở đây không phải Tánh Không, Tánh Giác hay Chân Tâm. V́ Tánh Không, Tánh Giác, Chân Tâm là Phật. Mà Phật và Tâm th́ không thể thấy, không thể nói. (Phật Phật Phật bất khả kiến, Tâm Tâm Tâm bất khả thuyết - Tuệ Trung Thượng Sĩ.)

Trống không hay Trống không - Không biết (điều ngài Bồ Đề Đạt Ma khai thị cho Lương Vơ Đế mà ông không lănh hội được) chỉ là chổ tương ưng với Tánh Không, Tánh Giác. Tu là thọ tŕ chỗ tương ưng. Rốt ráo th́ chưa biết sao...

(3)

Thấy, nghe, ngửi, nếm, chạm, nghĩ không thoát khỏi niệm. Trong trống không, niệm không có chỗ kết nối nên là niệm thuần túy, ngài Huệ Năng gọi là Vô niệm. Khi c̣n sinh hoạt trong đời sống th́ niệm không thể không khởi. Ngài Huệ Năng trong Kinh Pháp Bảo Đàn nói:

Huệ Năng không tài năng
Chẳng dứt trăm tư tưởng
Đối cảnh tâm khởi luôn
Bồ đề làm ǵ lớn.
(Huệ Năng một kỹ lưỡng,
Bất đoạn bách tư tưởng,
Đối cảnh tâm sổ khởi.
Bồ đề tác ma trưởng).

oOo


Chiều đi bộ trên tuyết
Tuyết cùng đi với người
Đất trời như bóng hiện
Ḷng không, sao vẫn đầy!

oOo


Chống gậy đi trên tuyết
Trống không chẳng có chi
Chỉ có gậy và tuyết
Gậy, tuyết, người cùng đi.
(Đi bộ công viên tuyết)

oOo


Thân tâm và thế giới
Là một cơi Đại Từ
Phật nói không, nói sắc
Dẫn vào B́nh Đẳng thôi
Tất cả vốn là một (*)
Nên Đạo là Zero
Dừng cách chia phân biệt
Hợp Đạo Zero nầy.

(*)
Thầy thường dạy “Tất cả là một, một là tất cả.”
Một có thể là cá thể hay toàn thể.
Mỗi cá thể đều có tánh toàn thể, v́ là tương tức và tương nhập - cái nầy là cái kia, cái nầy ở trong cái kia và dung chứa cái kia. Như vậy không có cái cá thể độc lập, cũng không có cái toàn thể duy nhất. Chỉ có cái vừa cá thể vừa toàn thể. Đó là “Tất cả là một, một là tất cả.” Cái đó, theo kinh Lăng Nghiêm, không phải tự nhiên cũng không phải nhân duyên.

oOo


Vẽ vời trên mặt nước
Một sáng bạn ra đi
Biết ḿnh vẽ trên nước
Ra đi nhẹ nhàng thôi!

Tiến sĩ là tờ giấy
Áo tu sĩ mặc chơi
Bạn đă chơi như vậy
Ra đi nhẹ nhàng thôi!

Cùng nhau học văn, triết
Cùng tụ tập Lâm Hoa
Làm báo Mầm Sống Mới
Thích Quảng Đức một thời…
Và bao nhiêu thứ nữa
Hai đứa đă cùng chơi
Và đă chơi như thật
Trang trắng vỗ tay rồi…

Chẳng có ǵ để giữ
Nguồn sống vốn bao la
Trong tâm Từ vô lượng
Mọi thứ là không hoa.

Bạn ra đi thanh thản
Trong đó, chẳng gần/ xa.

(Tiễn bạn Thị Nhữ - Hồng Minh Lê Văn Nhữ)

oOo


Theo Thầy dạo sau đồi
Nâng tay Thầy bước đi...
Pháp của Thầy như vậy
Mặt trăng đầy ngón tay.

oOo


Chút ít thảo thơm quyên góp
Gởi về băo lụt quê hương
Thầy dạy: Vốn không lửa nước
Nh́n vào lửa nước thành Thương (*)
(Quyên góp)

(*)
Nam mô Quán Thế Âm Bồ tát.

Đức Bồ Tát Quán Thế Âm khi nh́n vào thế gian, ngài chỉ thấy năm thành tố là sắc, thọ, tưởng, hành, thức, và năm thành tố đó đều trống không, ngài khởi Tâm Đại Từ Bi.

Theo ngài Cát Tạng, Bát Nhă Ba La Mật Đa (Trí Tuệ Hoàn Thành) phải bao gồm Chiếu Thực Tướng và cứu độ chúng sanh. Chiếu Thực Tướng là Chiếu Không, cứu độ chúng sanh là Từ Bi.

Theo ngài Tsoknyi Rinpoche (Ground, Path, and Fruition), sự tương quan giữa Tánh Giác (Rigpa) và Từ Bi giống như hai mặt của một bàn tay. Từ Bi càng mạnh th́ sự tương ưng với Tánh Giác càng lớn. Không và Hữu (Sắc) gặp nhau là Từ Bi. Truyện Kiều gọi là Giác Duyên – Giác ở trong Duyên, Duyên ở trong Giác.

Theo ngài Dalai Lama, sự tu tập đúng phải phát khởi được Từ Bi. Đức Dalai Lama luôn đề cập và nhấn mạnh đến Từ Bi khi có cơ hội. Lư do ngài nêu ra là mọi người, mọi chúng sanh dù ở hoàn cảnh hay địa vị nào đều muốn tránh khổ đau và t́m hạnh phúc, lư do mà bất cứ ai cũng có thể cảm nhận. Thế giới của chúng ta ngày nay liên quan mật thiết trong mọi vấn đề, nhưng sự chia rẽ th́ trầm trọng hơn bao giờ hết. Đức Dalai Lama nhận thấy điều nầy, và ngài đă dấng thân vào nhiều hoạt động để kết nối: kết nối tôn giáo với tôn giáo, dân tộc với dân tộc, văn hóa với văn hóa, khoa học với tâm linh..., và xiển dương Từ Bi.

Thật sự T́nh Thương vốn sẵn có nơi mỗi người, nhưng bị chôn lấp do sự ích kỷ hẹp ḥi v́ khép kín. Mở tâm ra th́ T́nh Thuơng sẽ sống dậy. Và tiếp xúc trực tiếp với những cơ cực của đồng bào là một cơ hội mở cửa cho Tâm Từ Bi.

oOo


Bỗng đâu lệ chảy dài
Mà không biết nguyên lai
Nh́n thân-tâm: Vẫn ổn
Ḍ kỷ niệm: Đă phai. (*)
Ngồi yên để lệ chảy
Phó mặc A-lại-da.
(Ngồi Thiền chảy nước mắt)

(*)
Có lần Thầy nói với một học tṛ: “Người nhiều kỷ niệm th́ hay buồn.”
Từ Bi và Trí Tuệ của Thầy quán xuyến mọi ngỏ ngách của đời sống và tâm tư của học tṛ.
Nam mô Bổn Sư Thượng Tịch Hạ Chiếu.

oOo


Bàn chân dẫm cỏ úa
Đầu gậy chống tuổi già
Sự đời theo duyên đổi
Đất trời vẫn bao la…
(Thus)

oOo


Hồ im, cảnh tĩnh, dạ trong veo
Chống gậy trên cao bước nhẹ phiêu
Thảng tiếng chim kêu không thấy bóng
Ngữ ngôn tiêu hết, ư khô queo...

oOo


Diều bay trên trời
Cá nhảy trong vực (*)
Thảy thảy tự do
Tánh ngay chỗ đó.
(*) Trung Dung.

oOo


Học làm đứa trẻ thơ
Đọc Kinh không phải hiểu
Để nhạc, hoa, hương trời
Trở về tai, mắt, mũi (1)

Học làm đứa trẻ thơ
Đọc Kinh không phải hiểu
Để lưỡi Phật rộng dài
Đưa Lời về nguồn cội... (2)

(Đọc Kinh)

(1) Sáu căn là cửa ngơ trở về với Tánh Giác.
(2) Nguồn cội là Tánh Giác. Tất cả các pháp đều khởi từ Tánh Giác và trở về trong Tánh Giác.
Tánh Giác gồm Tánh Không và Tánh Sáng. Tánh Không và Tánh Sáng là gốc cùa Không và Sắc. Tâm Phân Biệt thấy Không và Sắc là hai v́ không nhận ra Tánh Giác. Nơi Tâm Không Phân Biệt (Tâm trẻ thơ) th́ thấy Sắc tức là Không, Không tức là Sắc - Tánh Không và Tánh Sáng là một, là Tánh Giác.

oOo


Không cài áo bông hồng
Không chuyện xưa nhớ kể
Giáo lư sạch trong ḷng
C̣n một trời Cha Mẹ.
(Vu Lan)

oOo


Cái bóng không ngoài ánh sáng
Việc đời đâu tách Phật Thân
Ẩn, hiện: bàn tay nắm, mở
Cộng, trừ đều thuộc lẽ Không.
(Zero)

oOo


Máu tự lưu thông, mũi tự thở
Thân tự ngồi chơi, mắt tự ngó
Hỏi đâu là chỗ chủ nhân ông
Chẳng chạm căn trần, thường tỏ rơ.

oOo


Vô tướng vẫn là tướng
Nên tướng ấy là Phi
Phi tướng mà là tướng
Nên tướng ấy chân như.
(Tướng Không)

oOo


Trẻ thơ ấy bông sen
Trống không ấy vô lượng
Trống không mà vô lượng
Ấy Đại sự Nhân duyên.
(Đại sư Nhân duyên)

oOo


Mọi sự vốn trống không
Ngồi thiền hay lông nhông
Tâm xưa nay vẫn vậy
Nhưng ngồi th́ hay hơn.

Trong cái chỗ trống không
Thân, tâm niện ra rơ
Như c̣ trắng trăng trong
Niệm khởi không chỗ trụ. (*)

(*)
Trong Thiền Gia Quy Giám (Gương Nhà Thiền), ngài Tây Sơn Đại Sư dạy:
"Tỏ rơ sự tự chiếu trống không của tâm, tin rằng một niệm khởi lên là do duyên khởi, vốn không có sanh."

oOo


Có ngă, không có ngă?
- Thầy bảo: Dắt Thầy đi
Có ngă, không có ngă?
- Cái Thấy gặp con ngươi

oOo


Lư sự vốn vô ngại
Sự sự vốn vô ngại
Nên Phật dạy Pháp Không.

Không, Vô Tướng, Vô Tác
Chỉ là ở ṿng trong
C̣n có Bồ Đề Phần
Cùng Du Hí Thần Thông
Tịnh chư Phật Quốc Độ
Thành tựu khắp chúng sanh.

Trí-Bi đều đầy đủ
Mới là Chân Thật Không
Tṛn vẹn Tri Kiến Phật.

oOo


Con nay xin sám hối
Như núi những lỗi lầm
Để chạm được toàn thể
Mà Thầy dạy hết ḷng
Tất cả chỉ là Một
Ngàn cánh của môt bông.

oOo


Ngó vào thấy ông Phật
Ngó ra ông Phật mất
Phật mất hay Phật c̣n
Đều không ngoài thân Phật.

oOo


Phật Đản không đi chùa
Không chở cháu tắm Phật
Ngồi ngó vô sự chơi
Vô sự đem cúng Phật.

Phật Đản không đi chùa
Ngồi chơi con mắt ngó
Ngó chẳng ở trong ngoài
Cúng Phật con mắt đó...

(Phật Đản mùa dịch)

oOo


Bảy đóa sen là tám vạn sen
Chỉ tay trời đất nghĩa vô biên
Mở chỉ rơ vào Tri Kiến Phật
Đến, đi đều Đại sự nhân duyên...
(Mừng Phật Đản Sanh)

oOo


Nợ số lượng vô cùng
Xin trả bằng tu tập
Nguyện như cơi hư không
Để mây tan vào hết.

oOo


Không hoa, không bướm vẫn mùa xuân
Thanh sắc trùng trùng chẳng ngại ngăn
Duyên được bổn sư soi kiến giải
Mở cho con mắt hết nghi nan

Mở cho con mắt hết nghi nan
C̣n lắm đồng thau lộn giữa vàng
Cứ măi lượn lờ nơi cửa giải
Uổng cho một kiếp ở nhân gian

Uổng cho một kiếp ở nhân gian
Cô phụ ơn Thầy bậc Quán Âm
Mở chỉ nơi không tai nước, lửa
Nguyện xin tinh tấn, lại bên chân.

(Niệm Bổn Sư)

oOo


Thầy bảo bước theo Thầy
Thầy bảo khơi ḍng nước
Thầy bảo dắt Thầy đi...
Tất cả là phương tiện
Của ḷng đại từ bi
Con cúi đầu kính lễ
Lời không nói được ǵ...

oOo


Theo Thầy đi trên đồi
Bên Thầy, đi là bước
Chân bước chạm lưng đồi.

Theo Thầy ra sau đồi
Ngang qua khe nước nhỏ
Thầy bảo dừng lại khơi...

Nước chảy trên lưng đồi.

...Rồi trở về phố thị
Dấng bước trong ḍng đời
Có khi mưa, khi nắng
Chạm chân bước lưng đồi.

(Dạo bộ theo Thầy)

Thầy Thích Nhất Hạnh:
Hăy bước đi như đang hôn lên Đất với đôi bàn chân. (Walk as if you are kissing the Earth with your feet.)

Ngài Dogen:
Nếu chúng ta nghi ngờ sự bước đi của núi chúng ta chưa biết sự bước đi của chúng ta. Khi chúng ta biết sự bước đi của chúng ta, chúng ta chắc chắn biết sự bước đi của núi. (If we doubt the walking of the mountains we also do not yet know our own walking. When we know our own walking, then we will surely know the walking of the mountains.)

oOo


Phải như huyễn là thổi đùa trên bóng?
Phải Trí Bi là ngửa sấp bàn tay?
Trên cuộc lữ, bóng Thầy như ánh sóng
Thêm một lời là vạn dặm thêm sai...
(Tự nhiên nhớ Thầy)

oOo


Tŕnh Bổn sư kiến giải
Đúng sai đừng e ngại
Mạng nhện ở trong ḷng
Của tṛ Thầy biết cả.
Dù Thầy biết rơ ràng
Có cầu mới đáp lại
Ngày xưa đệ tử Phật
Thường thưa thỉnh ba lần.
Tín, thành đều đầy đủ
Đáp mới phá/tạo nghi t́nh. (*)
(Hỏi Thầy)

(*) Hiểu Phật cần hiểu từ nghi t́nh. Nghi t́nh là một loại ám ảnh sâu sắc có khi đưa đến trạng thái định. Ví dụ có người tŕnh Thầy: Chỗ đó mọi sự đều im bặt. Thầy trả lời: Mặt trăng giả!. Trong trường hợp nầy, câu tŕnh là từ nghi t́nh và câu trả lời của Thầy lại tạo ra một nghi t́nh mới (cho người thật tâm cầu). Đệ tử nên lấy câu dạy của Thầy làm công án tạo nghi t́nh, v́ đây là công án sống.

oOo


Các Tổ ngày xưa
Suốt ngày trống không
Nói không giữ giới
Nói chẳng tham Thiền.
Bắt chước các Tổ
Chẳng giới, chẳng Thiền
Nghĩ, nói huyên thuyên
Coi chừng địa ngục.
(Tự răn)

oOo


Pháp của Phật: Pháp Không
Bao gồm Tánh, Tướng, Niệm
Tánh các pháp Tịch diệt
Tướng các pháp Tướng Không
Niệm: Trống không, vô niệm
Rốt ráo không chỗ nương
Vắng bặt, tánh tự biết.

Tánh vốn tịch diệt, vắng lặng goi là Tánh Không, Niết Bàn. Tướng là giả, không sinh, không diệt, không dơ, không sạch...hiện ra từ duyên khởi, là đối tượng của Trí quán sát, như Bồ tát Quán Tự Tại quán sát thế giới, gọi là Tướng Không. Ngài Cát tạng gọi sức quán sát nầy là "Lực Chiếu Thật Tướng" của Bát Nhă. Tánh của Tướng cũng tịch diệt.

Tướng của Từ Bi Hỉ Xả là Không, Tánh của Từ Bi Hỉ Xả là Tịch diệt. V́ vậy, Bồ tát nương vào Tướng để thực hành cứu độ. A La Hán không nương vào Tướng nên không cứu độ, tuy nhiên các ngài vẫn là phước điền của trời, người v́ là những bậc xứng Tánh. Trong mười địa, Bồ tát địa thứ bảy mới tương đương với A La Hán về chứng ngộ Tánh Tịch diệt (Tánh Không).

Thực hành Pháp Không khởi đi từ Niệm. Niệm dừng th́ Tánh Biết sáng tỏ, tương ưng với Tánh Tịch diệt. Tướng duyên khởi cũng được nh́n thấy là Không, Tánh của nó cũng là tịch diệt, goi là Như Huyễn. Thân, tâm, thế giới được thấy là nhất thể trong Tánh Tịch diệt, gọi là Chân Như.

Tóm lại, Tánh Không là Tánh Tịch diệt, Niết bàn, được tương ưng trong Tánh Giác. Tướng Không để dùng cho hàng Bồ tát làm phương tiện cứu độ.

oOo


Ở trong Pháp của Phật
Pháp của Thầy thẳng tắt
Ngay sóng chính là nước
Tâm vốn thật trống không
Niệm không ngoài tánh Biết
Tánh Biết vốn không biết
Tịch tỉnh và vắng bặt
Với nghe, thấy dung thông (1)
Tin Nhân quả, Tạo phước
Hành hoạt trong Chân thường. (2)

(1) Để khai mở cho đệ tử, Thầy thường dùng hai công án: Nghe không? Thấy không?
(2) Với đệ tử Sài g̣n, Thầy nhấn mạnh ba pháp: Tin Nhân Quả, Tạo Phươc Đức, Sống Chân Thường .

oOo


Mọi hạnh không ngoài Thích Ca
Nên có sáu hạnh vượt bờ
Vượt bờ không ngoài vô niệm
V́ không có bờ để qua.

Mọi tướng không ngoài Di Đà
Thế nên thuyết pháp hằng sa
Hằng sa không ngoài vô niệm
V́ thân ánh sáng bao la

Mọi bịnh không ngoài Dược sư
V́ thế mọi bịnh được trừ
Được trừ không ngoài vô niệm
V́ hằng sáng sạch từ xưa

Mọi vui không ngoài Di Lặc
V́ thế nói chuyện tương lai
Tương lai không ngoài vô niệm
V́ ba thời ở ngay đây...

Một Phật là tất cả Phật
Theo duyên huyễn hóa mà thôi
Từ bi hiện h́nh sai khác
Phương tiện cứu khổ cho đời.

oOo


Nụ cười nào có vương
Mắt nh́n nào có nhớ
Nguyện như mây không phương
Tan vào trong biển ngộ.

Nguyện thấy rơ và thương
Cuộc đời nhiều tự trói
Như thương tằm quấn thân
Tự nhả tơ buộc măi...

oOo


Đầu năm ngồi đọc Kinh
Dâng Tổ Tiên Cha Mẹ
Lời Kinh nghĩa vô biên
Xin xông tâm kính lễ.

oOo


Nơi mắt tai thân ư
Đă vốn sẵn tính trời
Trống không và vô tận
Hiển hiện tuệ, bi, từ...

oOo


Mắt nh́n thấy mắt, tai nghe tai
Mũi dọc, mày ngang vẫn rơ bày
Đỉnh núi chạm không, mây mặc kệ
Mặt trời Đông mọc, lặn non Tây.

oOo


Sáng dậy gơ tiếng chuông
Để cùng đi vào cơi...
Đất trời với thân tâm
Đều âm vang, bóng khói...

oOo


Ngó ra trời đất thấy bao la
Soi lại thân đây nhỏ xíu hà
Nếu được tâm không, không xứ sở
Th́ đây và đó chẳng trong ngoài.
(Ngồi ngó trời)

oOo


Từ Bi Hỉ Xả tánh hư không
Pháp giới vô biên một thể đồng
Vô lượng có tâm thành hữu lượng
Vô tâm vô lượng: Phật Tâm tông.
(Bốn Tâm Vô Lượng)

oOo


Trống không không biết: bổn tâm ta
T́m kiếm đông tây thêm cách xa
Vạn sự không ngoài không-không biết
Thế nên không biết chẳng phải ḷa (mù).

oOo


Đừng bảo Phật xưa chẳng một lời
Chỉ v́ chẳng biết chạm từ đâu
Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ư
Là sáu thần thông chẳng phải chơi!

oOo


Mắt, tai, mũi, lưỡi vốn trống không
Thân, ư hai căn cũng tánh đồng
Nhờ thế sắc, thanh, hương, vị, xúc
Cùng chư trần pháp được lưu thông.

Các trần như thế đă lưu thông
Tự tại ra vào chẳng ngại ngăn
V́ tưởng hiện ra che khuất gốc
Cho nên theo bóng chạy ḷng ṿng...

oOo


Ngồi uống cà phê sáng
Bắt được cái trống không
Rơ ràng tai, mắt, mũi
Rơ ràng cà phê ngon…

oOo


Hăy nh́n vào bên trong
Dơi theo từng hơi thở
Phút giây đời sống đó
Em có thấy ǵ không?

Hăy nh́n vào bên trong
Qua mắt tai thân ư
Dừng cảm quan, suy nghĩ
Em có thấy ǵ không?

Đừng nói chuyện thong dong
Như mặt hồ buổi tối
Hăy nh́n vào bên trong
Để nhận ra đầu mối.

oOo


Trống không, trống không, vượt trống không
Bồ tát trống không nói chẳng cùng
Ma, quỉ mắt dương nh́n không thấy
Thần, trời tim kiếm cũng hoài công (1)
Tánh sáng nơi không, thường tự tại (2)
Không nơi tánh sáng, hiện ngàn thân... (3)
(Bồ tát trống không)

(1)
THIỀN GIA QUY GIÁM (GƯƠNG THIỀN):
Thanh văn ngồi yên trong núi ma vương t́m được. Bồ tát dạo chơi trong thế gian ngoại ma không nh́n thấy.
Thanh văn lấy tĩnh làm hạnh nên tâm động, tâm động th́ quỷ thấy được. Bồ tát tánh vốn rỗng lặng nên không dấu vết, không dấu vết th́ ngoại ma không thấy. Ở đây luận về Nhị thừa và Bồ tát.
Tháng ba ngại đi đường hoa rụng
Một nhà buồn đóng cửa trong mưa.
(三月懶遊花下路。
一家愁閉雨中門。
Tam nguyệt lăn du hoa hạ lộ,
Nhất gia sầu bế vũ trung môn.)
(Tây Sơn Đại Sư)
(2) Sắc tức thị Không.
(3) Không tức thị Sắc.
Tánh Giác bao gồm Tánh Không và Tánh Sáng. Tánh Không và Tánh Sáng là gốc của Không và Sắc. Thấy Không và Sắc là hai là Vọng, thấy Không vá Sắc không hai là Chân. Nơi Bồ tát, Trí Tuệ và Từ Bi không tách rời nhau.

oOo


Người c̣n không có chi tông
Phương tiện bày ra dựa ngữ ngôn
Nếu thấu Phật kinh, ĺa hết tưởng
Cởi trần ngồi mát gữa trời trong.

oOo


Lưỡi Phật dài rộng
Đầy khắp tam thiên
Chúng sanh trong đó
Đều là bông sen...
(Niệm chúng sanh)

oOo


Nh́n vào thân tâm đi
Rốt ráo chẳng có ǵ
Trống không, không chỗ tựa
Lấy ǵ tựa tham si!?

Nh́n vào thân tâm đi
Rốt ráo chẳng có ǵ
Trống không, không chỗ tựa
Lấy ǵ tựa trí bi!?

Bi trí với tham si
Rốt cuộc chẳng có ǵ
Trong đại thân trống rỗng
Là vô lượng từ bi...

oOo


Theo người xưa hành xử
Không buộc, không phóng cuồng
Góc tịnh không thừa, thiếu
Theo duyên chẳng bám, buông...

oOo


Ngồi thiền, ngồi trong gương
Cảnh hiện, bóng trong gương
Không chơn cũng không vọng
Y vậy giữa đời thường.

oOo


An trú tánh Không
Là tâm trống không
Rơ sáng vi diệu
Trong Giác dung thông

An trú tánh Không
Là tâm trống không
Không Biết vi diệu
Mọi phân biệt dừng

An trú tánh Không
Là tâm trống không
Tương dung vi diệu
Với pháp trùng trùng

An trú tánh Không
Là tâm trống không
Ẩn chứa vi diệu
Bốn Vô Lượng Tâm

An trú tánh Không
Là tâm trống không
An nhiên vi diệu
Giữa sóng chập chùng
...
Nguyện chư Phật, Tổ
Soi sáng con đường
Hành tương ưng Lư
Trên bước vô cùng...

oOo


Nh́n chuyện ở thế gian
Như con chim làm tổ
Ngàn vạn mối kêt đan
Mà t́nh thương tỏ lộ...

oOo


Rộn ràng qua trước mắt
Dù như bóng trong gương
Cũng có khi phiền năo
Xin Sám hối Mười Phương.

oOo


Sáng ngồi trước cửa sổ
Ḷng không vướn bận ǵ
Đôi vợ chồng hàng xóm
Chuẩn bị chuyến đi chơi.
Thấy họ vui, ḿnh vui
Đời rốt cùng vẫn đẹp
Dù là hiện tượng thôi.
Mọi thứ đều hiện tượng
Biết vậy nên thương nhiều...

oOo


Chim bay con mắt ngó
đất và trời vô vi
Nên chim-đất-trời hiện
cơi vô cùng từ bi...
(Từ Bi)

oOo


Một ḿnh trong đó sinh nhai
Ngôi nhà không sắc, không nơi, không h́nh
Không rào tường, không vách ngăn
Không mới, không cũ, không trong, không ngoài
Quan Âm ngàn mắt ngàn tay
Một con mắt lẻ hiển bày từ bi.

oOo


Thức dậy với tiếng chuông
Ḷng không ǵ bận bịu
Sao có chút buồn buồn
Một vị Thầy lại khuất.
Đời như vắng vẻ dần
Mỗi ngày thêm một chút
Soi lại chuỗi thời gian
Cuộc bể dâu được mất.
Dẫu biết sắc là không
Đến đi đều không thật
Vui buồn như đám mây
Cũng buồn như đám mây...
(HT Trí Quang viên tịch)

oOo


Sợi nắng ngàn năm
c̣n đậu trên tóc
của bầu trời xanh.
Hạt muối ngàn năm
c̣n mặn trên môi
của biển...
(Thời gian...)

oOo


Thức dậy ngồi không
Thân tâm không quấy
Đức Phật thiện lành
Ở đâu không thấy.
Mở chuỗi ra lần
Rỗng không tâm ư
Cất chuỗi ngồi không...
(Sáng dậy ngồi không)

oOo


Một ḿnh ngồi đốt lửa
Tàn Đông rồi qua Thu
Một đời ngồi đốt lửa
Khói bay, mắt lệ mờ
Mẹ già ngồi đốt lửa
C̣n ru lời ầu ơ...

Cuộc đời là bếp lửa
Tan từng mảnh than hồng
Mẹ một đời đốt lửa
Mẹ một đời mùa Đông...

oOo


Đời Mẹ là nén nhang
Nén nhang thành làn khói
Khói bay vào hư không
Đă bay vào hư không...

Hư không
đóa hồng trắng
Hư không
cài lên tim...

oOo


Nàng chăm chỉ chép Kinh
Chắc là tâm có tịnh
Chắc là ḷng có an
Chẳng khởi tâm phải trái
Chuyện tấm cám thế gian
Nên mỗi thời mỗi việc
Đều ngăn nắp gọn gàng
Đây có lời nhắn gởi
Cám ơn Cám ơn Hum!
(Bà xă chép Kinh)

oOo


Cám ơn bà xă, cám ơn tôi
Giữ vẹn nguyền xưa đến bạc đầu
Son phấn không làm nên cái đẹp
Mắt môi chẳng tạo nghĩa t́nh sâu
Con đường hướng thượng cùng nhau bước
Nền nếp gia đ́nh giữ trước sau
Người t́nh, rồi đến cô dâu mới
Thành mẹ, lên bà, chẳng khác nhau.

oOo


Trời đất bao la hề chẳng có chi
Mùa Thu lá vàng hề không ư ǵ
Tâm không lớn nhỏ hề tâm lớn
T́nh không chủ khách hề Từ Bi.
(Đi bộ ven hồ)

oOo


Bạn hỏi Tâm Kinh
Trả lời: Không biết
Bạn cứ hỏi riết
Trả lời bạn: Vô!
(Thầy tôi dạy vậy.)

oOo


Ngồi lặng yên buổi sáng
Tâm chẳng muốn làm thơ
Sao con chim buổi sáng
Bay qua trời xanh lơ?

oOo


Sáng dậy tinh sương
Ngồi thiền trên gối
Thân không biên giới
Cúng dường mười phương

oOo


Có một thời gian thật
Đọng lại thành đôi mắt
Đôi mắt nh́n đôi mắt
Đôi mắt thấy thời gian
Thức dậy sớm tinh sương
Cuộc đời tṛn đôi mắt
Thấy thời gian rất thật
Thương tận cùng không gian.

oOo


Ngọn đèn đường c̣n sáng
Hăy tin tôi đi
nó chứa anh
chứa tôi
và chứa cả không gian này
và những sợi tuyết bay trong nó
cũng bay trong anh
trong tôi
và bay trong cả không gian nầy.

Không có ǵ ngăn cách
Hăy tin tôi đi
Mỗi phút giây
đức Phật đều chạm tay vào mặt đất
chứng minh
cho sự tṛn vẹn của thế gian nầy.

oOo


Hàng cây trụi lá đứng trên tuyết
Một gă u mê ngồi bên của sổ
Nhà hay bầu trời!?
Hỏi tâm?
- Tuyết rơi trên tuyết
và một thoảng qua của gió
vẽ h́nh
con chim trốn tuyết
đậu im
trên
tiếng chuông chùa

oOo


Hoa tự là hoa, người tự người
Lăng xăng t́m hiểu cực thân thôi
Mở hai con mắt, hai là một
Nheo lại nh́n ra một hóa hai
Nheo, nhướng vẫn là con mắt ấy
Đầu lâu, con mắt thấy như lai.

oOo


Tuyết đang rơi trong bầu trời không tuyết
Mù ngăn che trong chốn chẳng ngăn che
Khi đối diện: một, hai, ba..., vô tận
Lúc thâu vào: chỉ một tấm gương xưa.

oOo


Gương Tâm ảnh hiện trùng trùng
Bao la, rỗng lặng, không trong, không ngoài
Một thân, vạn tướng hiển bày
Vạn thân gom lại không ngoài một thân
Di Đà hiển lộ toàn chân
Chim kêu là Pháp, cảnh trần là Kinh
Bướm bay vườn cải vô t́nh
Cánh rung rung cả ba ngh́n v́ sao.

oOo


Lăng xăng quên mất cội Bồ đề
Cảnh cảnh buộc ràng gọi bến mê
Bờ giác, bên mê nào hai bến
Chằng qua quên mất cội bồ đề.

oOo


Nửa ṿng trái đất gởi thân qua
Đi, ở tùy duyên, lọ thiết tha
Mai, mốt, sáng, chiều nào ngăn cách
Đó, đây, trên, dưới có đâu xa
Gặp bạn nh́n nhau đầy đôi mắt
Nói không tri kỷ giữa bao la!? (*)

(*)
Ra cửa khắp đời không tri kỷ
Vào nhà ngập mắt: chẳng ai thân
Nhà không, đêm lạnh, không ǵ có
Trời xanh, trăng sáng: cũng bạn gần.
(Thiền sư Đơn Hà)

oOo


Hoa chứa trong hoa, đèn nối đèn
Hoa là hoa đốm bởi nhân duyên
Hoa-Không, sự-lư, không ngăn ngại
Tám vạn hoa thành một đóa sen.

oOo


Hoa với cỏ đan nhau trong vườn tịnh
Thánh với phàm chia sẻ cơi lưu li
Ngọn cỏ gầy không thiếu lượng từ bi
V́ tánh Phật vốn bao la thường trụ.

Cơn gió thổi lay nhành hoa đương nụ
Con bướm vàng lả lượn nắng ban mai
Trời cao xanh với những áng mây bay
Chưa từng ở bên ngoài thân cỏ dại.

Những con sóng ra từ ḷng biển cả
Vơ ốc già chứa cả tiếng đại dương
Có đến đi thấm đượm nỗi vô thường
Sẽ hiểu được lượng từ bi của cỏ.

oOo


Cây đă đi không trở về với núi
Nên nước cũng đi không lưu luyến với rừng
Những sông hiền ngày xưa giờ nổi giận?
Và đại dương cũng đă hết bao dung?

Rừng dù chết, xin t́nh yêu đừng chết
Nguồn dù lưng, xin nước mắt đừng lưng
Những lư thuyết xin trở thành thứ yếu
Để tim c̣n hơi nóng của cha ông.

Rừng sẽ sống khi trái tim c̣n ấm
Nguồn sẽ đầy khi mắt biết rưng rưng
Những biệt phủ có thể thành hang quỉ
V́ loài người chỉ lớn với yêu thương.

oOo


Những niềm vui nhỏ cho nhau
Để niềm vui lớn ngày sau nở vàng
Dù cho hoa nở, hoa tàn
Th́ Mầm Xuân vẫn tháng năm đợi mùa.

oOo


Mắt nào thấy được chính ḿnh?
Mắt nào thấy được tịnh thanh bốn mùa?
Mắt nào thấy rơ được-thua?
- Ấy là con mắt lúc chưa thấy ǵ.

oOo


Kết nối nhân duyên hóa sự đời
Có, không, sinh, diệt giả danh thôi
Con đường ngôn ngữ chưa từng dứt
Biết huyễn ngôn rồi, mặc huyễn chơi.

oOo


Rỗng rang không cảnh cũng không tâm
Cảnh cảnh, tâm tâm hiện rơ ràng
Câu Kinh buổi sáng ḥa sương sớm
Tiếng mơ chiều hôm đượm ánh trăng
Thiền tọa im chơi cùng niệm khởi
Quán tâm lặng ngó sóng lăn tăn
Niêm khởi, sóng tăn như mây nổi
Cơi chung riêng tỏ giữa trời quang.

oOo


Bỗng đâu thương cuộc đời buồn
Thương con nước chảy xa nguồn không tên
Dù rằng duyên chẳng là duyên
Sắc không là sắc, ưu phiền ảo hoa
Đi về trong cơi người ta
Có con mắt chẳng thấy tà dương rơi!?

oOo


Về Chùa

Về lại nơi đây gác việc đời
Trải qua biết mấy giấc mơ rồi
Như xô đi măi từng con sóng
C̣n một màu xanh thăm thẳm thôi.

C̣n một màu xanh thăm thẳm thôi
Tóc xanh giờ đă hóa tơ trời
Công danh, sự nghiệp là sương khói
Triết lư, văn chương chuyện để chơi.

Triết lư, văn chương chuyện để chơi.
Dựng xây bản ngă biệt ta người
Nh́n lên, đức Phật cười: Hư huyễn
Một nhánh hoa trao, miệng ḿm cười…

oOo


Vịnh Chùa Linh Ứng Đà Nẵng

Rạng rỡ từ quang tỏa khắp vùng
Nh́n ra khói sóng biển mênh mông
Hai mươi La Hán đùa nhân thế
Một kiếp luân hồi có với không

Một kiếp luân hồi có với không
Có-Không hai mặt một nguồn Tâm
Từ bi cứu độ người mê khổ
Trí tuệ soi đời vốn rỗng rang

Trí tuệ soi đời vốn rỗng rang
Con thuyền Bát nhă đượm màu trăng
Thuyền trôi trên sóng nào ai thấy
Thấp thoáng bờ xa ửng ánh vàng.

oOo


V́ chưng đă có những lần
Nên trăng sao cũng vô ngần trong tim
Lời không hết được nỗi niềm
Tràng giang, củi mục măi t́m kiếm nhau.

oOo


Những con số trong tháng ngày,
Những h́nh đồ thị ở ngay giữa đời
Bớt đi những chuyện vẽ vời
Để ḿnh cùng với đất trời gần hơn.

oOo


Một hạt bụi đến và đi vô tận
Một vành trăng đầy ắp biển trăng vàng
Thầm cảm niệm vô cùng đi với đến
Bánh xe quay là dừng lại giữa vô ngần.

Không mong ước đợi chờ ngày sẽ đến
Cuộc đời quay như xe nước quay luôn
Tối và sáng giao ḥa không ước hẹn
Khi chân dừng là hội ngộ trùng dương.

Trong đêm trăng, đóa hoa là ánh sáng
Trong hư không, ánh sáng nở thành hoa
Màu xanh xưa có về trong kư văng
Cũng một lần vẽ lại đóa không hoa.

oOo


Chuyện đời qua tựa bóng qua gương
Rằng có, rằng không cũng đảm đương
Trăng sáng thế gian thành ánh sáng
Tâm không vũ trụ hóa ra không
Hoa rơi nền cỏ không xao động
Bóng chiếu hồ thu nước vẫn trong
Một chiếc thuyển con trên biến rộng
Hỏi đâu là có, hỏi đâu không!

oOo


Em có đôi răng thỏ
Để nếm mùi vị đời
Đời có vui có khổ
Có hội ngộ, chia phôi.

Em có chiếc cổ cao
Ngóng trông t́m hạnh phúc
Hạnh phúc như mây trời
Bay hoài không bến đỗ.

Có trăng nào không vỡ?
Gặp gỡ nào không tan?
Có hoa nào không héo?
T́nh nào không phai tàn?

Để mây theo hướng gió
Để chim về với trời
Thuyền về với biển khơi
Áo xanh về suối nhớ

oOo


Như đóa hoa trong đời
Âm thầm không một lời
Nhưng từng ngày thiết tha
Nhưng từng giờ thiết tha.

Như đóa hoa tươi cười
Biết đâu ḷng ngậm ngùi
Trong những ngày gió qua
Trong những ngày nắng qua...

oOo


Tách cà phê lặng yên
Lắng nghe lời buôi sáng
Ḷng có cơn gió thoảng
V́ ngoài trời lá bay?

oOo


Từ suối nhỏ đến biển xanh rộng lớn
Viên đá lăn, lăn măi đến khi tṛn
Ngàn năm đó đá lặng yên không nói
V́ thấy ḿnh cũng trời đất mênh mông...

oOo


Sáng ra ngồi nơi deck
Nghe tiếng chim đầu xuân
Vui buồn đều trong đó
Thấy chút ǵ mang mang...

oOo


Tưới cây trong nhà, thương cây trên núi
Nh́n cháu đùa vui, xót trẻ không nhà
Việt Nam, Việt Nam, nhớ từng hạt bụi
Đi suốt một đời sao vẫn c̣n xa!

Nhớ măi Trường sơn, máu người c̣n đọng
Thương trẻ vỉa hè không có tuổi thơ
Sông núi ngàn năm hồn thiêng c̣n vọng
Bao nhiêu năm rồi, vẫn một giấc mơ...

oOo


Powered by: searchvn.net